İTHALAT FATURASI KABARDI! DIŞ TİCARET HADDİNDE SERT DÜŞÜŞ
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı Ağustos 2026 Dış Ticaret Endeksleri, dış ticarette maliyet baskısının daha da arttığını ortaya koydu. İhracatta birim fiyatlar yükselmesine rağmen ithalat maliyetlerinin çok daha hızlı artması dikkat çekti.
Verilere göre ihracat birim değer endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,5 yükselirken, ithalat birim değer endeksi yüzde 13,7 artış gösterdi. Bu durum dış ticaret haddinin gerilemesine neden oldu.
İHRACATTA FİYATLAR YÜKSELDİ ANCAK MİKTAR GERİLEDİ
Ağustos ayında ihracat birim değer endeksi yıllık bazda yüzde 8,5 artış kaydetti.
Sektörel bazda;
- Yakıt ürünlerinde yüzde 47,1
- Yakıt hariç ham maddelerde yüzde 10,9
- Gıda, içecek ve tütünde yüzde 7,4
- İmalat sanayinde yüzde 5,1
oranında fiyat artışı yaşandı.
Ancak ihracat miktar endeksi aynı dönemde yüzde 0,4 geriledi. Bu durum ihracat gelirlerinde fiyat etkisinin ön plana çıktığını gösterdi.
İTHALATTA MALİYET ŞOKU
İthalat tarafında ise maliyet artışları çok daha sert gerçekleşti.
İthalat birim değer endeksi yıllık bazda yüzde 13,7 yükseldi.
Alt kalemlerde;
- Yakıt fiyatları yüzde 35,9
- Ham madde fiyatları yüzde 12,5
- İmalat sanayi ürünleri yüzde 7,5
artış gösterdi.
Uzmanlar, özellikle enerji ve ham madde maliyetlerindeki yükselişin dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğine dikkat çekiyor.
DIŞ TİCARET HADDİ 90 SEVİYESİNE DÜŞTÜ
Dış ticaret performansının en önemli göstergelerinden biri olan dış ticaret haddinde dikkat çekici gerileme yaşandı.
2025 yılı Ağustos ayında 94,3 olan dış ticaret haddi, 2026 yılının aynı döneminde 4,3 puan düşerek 90 seviyesine geriledi.
Bu tablo, Türkiye'nin aynı miktardaki ithalatı karşılayabilmek için geçmiş döneme göre daha fazla ihracat yapmak zorunda kaldığını gösteriyor.
İHRACATTA AYLIK TOPARLANMA
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat miktar endeksi temmuz ayında 143,6 seviyesinde bulunurken ağustos ayında yüzde 1 artışla 145 seviyesine yükseldi.
Bu gelişme, küresel talepteki zayıf seyre rağmen ihracatın aylık bazda toparlanma sinyali verdiğine işaret etti.
İTHALATTA YAVAŞLAMA DİKKAT ÇEKTİ
İthalat miktar endeksi ise temmuz ayında 114,6 seviyesindeyken ağustosta yüzde 2,5 düşüşle 111,7 seviyesine geriledi.
Yıllık bazda da ithalat miktarında yüzde 2,8'lik düşüş kaydedildi.
Bu durum iç talepteki dengelenme sürecinin dış ticaret verilerine yansımaya başladığı şeklinde yorumlandı.
ENERJİ VE HAM MADDE FİYATLARI BELİRLEYİCİ OLDU
Ağustos verileri, küresel enerji fiyatlarındaki yükselişin Türkiye'nin dış ticaret göstergeleri üzerindeki etkisini net şekilde ortaya koydu. Özellikle yakıt grubunda hem ihracat hem ithalat birim değer endekslerinde görülen çift haneli artışlar dikkat çekti.
Önümüzdeki dönemde enerji fiyatları, döviz kuru hareketleri ve küresel talep koşulları dış ticaret performansının yönünü belirleyen ana unsurlar olmaya devam edecek.
