"Dünyamız teknolojinin ve yapay zekanın öncülüğünü yaptığı keskin bir dönüşüm sürecinden geçiyor"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Haliç Kongre Merkezi’nde düzenlenen OECD Beceriler Zirvesi’ne katıldı. Zirvede katılımcılara hitap eden Erdoğan, "Dünyamız teknolojinin ve yapay zekanın öncülüğünü yaptığı keskin bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Bu değişimim insanlığa neler kazandırdığının, neler kaybettirdiğinin hesabını elbette akademisyenlerimiz yapmaktadır. Ama şunu hepimiz görebiliyoruz. Önüne çıkanı sürükleyen bu değişim dalgasını durdurmak, değişime set çekmek mümkün değil. Fakat değişim doğru okumak, doğru yönlendirmek ve sağlıklı bir şekilde yönetmek bizim elimizdedir. Dahası bu biz karar alıcıların asli vazifelerinden biridir. İnsanlığın ortak sınamalarına karşı ortak çözüm yolları geliştirmenin daha önce hiç olmadığı kadar kritik olduğu bir dönemin içindeyiz. Özellikle istihdam alanında ezberlerin bozulduğuna şahit oluyoruz. Teknolojide yaşanan gelişmelere paralel olarak üretim biçimleri değişiyor, meslekler dönüşüyor, bazı işler hükmünü yitirirken, yeni iş alanları ortaya çıkıyor. İçinde bulunduğumuz dönemde ülkelerin başarısını belirleyecek unsurun beşeri sermayelerin niteliği olacağı anlaşılıyor" ifadelerini kullandı.

"Küresel robot piyasasının şu anki 100 milyar dolar seviyesinden 2050 yılına kadar 25 trilyon dolarlık bir pazara dönüşeceği öngörülüyor"

Uluslararası araştırmaların OECD ülkelerinin büyük bölümünde çalışma çağındaki nüfusun daraldığını gösterdiğini vurgulayan Erdoğan, "Nüfusumuz giderek yaşlanırken, işgücü piyasalarımız yeni baskılara maruz kalıyor. Dijital ve yeşil dönüşüm beceri özellikle talebinin niteliğini de kökten değiştiriyor. Bazı sektörlerde kaçınılmaz olarak işgücü talebi azalırken, yeni istihdam alanlarında çalışacak personel bulmakta zorluk çekiliyor. Bunu ülkemiz dahil tüm ekonomiler farklı düzeylerde tecrübe etmektedir. Bilhassa robotik teknolojilerin ve yapay zeka kullanımının yaygınlaşması, yeni imkanlarla beraber çeşitli endişeleri de beraberinde getirmektedir. Küresel robot piyasasının şu anki 100 milyar dolar seviyesinden 2050 yılına kadar 25 trilyon dolarlık bir pazara dönüşeceği öngörülüyor. Kimi ülkelerde adına ’karanlık fabrika’ denilen tamamen otomasyona dayalı üretim tesisleri hızla yaygınlaşıyor. Yapay zekanın talimat verdiği, robotları uyguladığı, üretim süreçlerinin hemen hiçbir aşamasında insan unsurunun olmadığı bu yeni durumun nasıl yönetileceği büyük bir muamma olarak önümüzde duruyor. Endüstri 4.0 süreci bir taraftan daha ucuz, daha hızlı, hatasız üretim imkanı sunarken, diğer taraftan ciddi sıkıntılara yol açıyor. Sadece ’karanlık fabrika’ gerçeğine bakmak bile işgücü açısından sanayi devrimine bezer bir değişimi dalgası ile karşı karşıya olduğumuzu görmek için yeterlidir. Beceriler zirvesinde ele alınacak 3 konu başlığının başta iş çevrelerimiz olmak üzere hepimize farklı ufuklar kazandıracağına inanıyorum. Şüphesi eğitim bu süreçte de öncelikli meseledir. Bilginin bir ülke, bir şirket, bir şahıs için en büyük güç kaynaklarından biri olduğunun hepimiz farkındayız. Ancak güncelliğini kaybetmiş ya da pratiğe dönüşmeyen bilgi sahibi için yüktür Bilgiye sahip olmak kadar onu işlemek, kullanmak ve yeni durumlara uyarlamak da büyük önem arz ediyor. Yani içeriği, araçları, uygulayıcısı ve alıcısı ile eğitimin tüm paydaşlarının çağımızın değişim hızına ayak uydurması gerekiyor" şeklinde konuştu.

"2030’da dünya nüfusunun 5’te 1’inin 60 yaş ve üstü kişilerden oluşacağı, 2050’de ise bu oranın 4’te 1‘i bulacağı tahmin ediliyor"

İş gücündeki yaşlanmaya dikkat çeken Erdoğan, "OECD değerlendirmelerine göre birçok ülkede öğrencilerin temel becerilerinde gerileme yaşanmakta, öğretmen iş gücü yaşlanmakta, eğitim sistemlerinin yeniden şekillendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bizler artık öğrenmenin okul sıralarında başlayıp diploma ile tamamlandığı bir dönemde yaşamıyoruz. Tam tersine günümüzde öğrenme hayatın tamamına yayılmış dinamik bir süreci ifade ediyor. 2030’da dünya nüfusunun 5’te 1’inin 60 yaş ve üstü kişilerden oluşacağı, 2050’de ise bu oranın 4’te 1‘i bulacağı tahmin ediliyor. Dolayısıyla insanlar iş hayatında her geçen yıl geçmişe kıyasla daha fazla süre kalacak demektir. Bir de buna aşırı bireyselleşmeyi, geleneksel aile yapısının çözülmesini, ’her koyun kendi bacağından asılır’ sözünde vücut bulan bencilliğin giderek daha fazla kabul görmesini eklediğimizde karşımıza ciddi bir sorun çıkıyor. Hamdolsun ülkemiz bu konuda dünyanın pek çok ülkesine kıyasla çok iyi bir yerdedir. Aile bağlarımızın halen diri olması, yardımlaşma kültürünün halen güçlü olması bize önemli bir avantaj sağlamaktadır. Buna rağmen bir taraftan toplumun temeli olan aile müessesini çeşitli projelere güçlendirirken, diğer yandan dünyanın en kapsamlı sosyal güvenlik sistemi ile kimseyi dışarıda bırakmamaya özen gösteriyoruz" diye konuştu.

"Hedefimiz gelecek 3 yılda 3 milyon gencimizi istihdama kazandırmaktır"

Hayat boyu öğrenme sürecinin sadece bireylerin kariyerlerini değil ülkelerin rekabet gücünü de belirleyeceğini savunan Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü;

"Gizli kalan yeteneklerin ortaya çıkarılması ise günümüzde ekonomik bir ihtiyaç olduğu ölçüde aynı zamanda ahlaki bir sorumluluktur. Bugün pek çok ülkede kadınlar, göçmenler ve dezavantajlı öğrenciler gibi kesimler potansiyellerini maalesef tam olarak kullanamıyor. Bu durumun sonuçlarını sadece ekonomik bir kayıp olarak göremeyiz. Beşeri sermayesinin önemli bir kısmını atıl bırakan hiçbir ülke, gerçek anlamda güçlü bir kalkınma hamlesine girişemez. Ayrımcılık ve eşitsizlik başta olmak üzere farklı nedenlerle vatandaşlarına kendi potansiyellerini gerçekleştirme fırsatı sunamayan ülkelerde adil bir düzenin varlığından bahsedilemez. Türkiye olarak özellikle kadınlara yönelik özgün projeleri devreye alarak bu alanda 25 sene önce hayal dahi edilmeyen başarılara imza attık. Göreve geldimizde yüze 27,9 olan kadıların iş gücüne katılım oranını yüzde 34,7’ey çıkardık. Yine aynı dönemde ülkemizde kadın istihdam oranı yüzde 25,3’ten yüzde 31,7’ye yükseldi. Kadınları sosyal hayattan, ekonomik hayattan, eğitimden yoksun bırakan her türlü bariyeri ortadan kaldırdık. Bunun neticesinde kadın kamu çalışanlarının oranı sadece son 12 yılda yüzde 34,2’den yüzde 43,38’e çıktı. Geçen hafta meclisimizde kabul edilen bir kanun ile çok önemli bir kolaylığı kadınları istifadesine sunduk. Yeni düzenlemeyle çalışan tüm annelerimizin doğum izni süresini 24 haftaya yükselttik. Aynı şeklide gençlerimizin eğitim ve istihdamı için de tüm imkanlarımızı seferber etmiş durumdayız. Göreve geldiğimizde bu yana her yıl bütçede aslan payını eğitime ayırdık. Demokrasinin askıya alındığı günlerde ikinci plana atılan mesleki eğitimi tekrar cazibe merkezi haline getirdik. Çeşitli programlarla gençlerimizi geleceğin mesleklerine hazırlıyor, eğitim kurumlarımızın iş dünyası ile irtibatını arttırıyoruz. Kamuoyu ile paylaştığımız Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) programı bunlardan biridir. GÜÇ programı ile staj imkanlarından beceri kazandırmaya, mesleki yönlendirmeden ücret desteklerine kadar pek çok başlıkta gençlerimize ve işverenlerimize yeni destekler sunacağız. Hedefimiz gelecek 3 yılda 3 milyon gencimizi istihdama kazandırmaktır. Projemizle çalışma hayatımıza yüzyıllardır yön veren usta-çırak ilişkisini de günümüz şartlarına adapte etmiş olacağız."

"Demokrasimize sahip çıkma kararlılığımızı bir kez daha vurguluyoruz"

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın duruşunun Türkiye’de darbe ve muhtıra zihniyetine karşı verilen mücadelenin en önemli kırılma anlarından biri olarak tarihe geçtiğini belirten Bakan Gürlek, "27 Nisan’da ortaya konan irade, 15 Temmuz’da milletimizin destansı direnişiyle daha da güç kazandı. Adalet Bakanlığı olarak milli iradeyi esas almaya, demokrasimizin üzerinde hiçbir vesayet gölgesine izin vermemeye kararlılıkla devam ediyor; 27 Nisan E-muhtırasının yıl dönümünde demokrasimize sahip çıkma kararlılığımızı bir kez daha vurguluyoruz. Bu vesileyle her türlü anti-demokratik girişimin karşısında olduğumuzu; hukuktan, adaletten ve milli iradeden asla taviz vermeyeceğimizi; vesayet ve darbe dönemlerinin artık tamamen geride kaldığını en güçlü şekilde ifade ediyoruz" dedi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Sırbistan’ın Ankara Büyükelçiliği tarafından Ankara’da bir otelde düzenlenen ‘Sırbistan Ulusal ve Silahlı Kuvvetler Günü Resepsiyonu’na katıldı. Burada konuşan Yılmaz, Türkiye ile Sırbistan arasında inşa edilen ikili ilişkilerin karşılıklı güven ve saygı temelinde güçlenmeye devam ettiğini söyledi. Yılmaz, Sırbistan’ı Balkanların istikrarı açısından kilit önemde bir ülke olarak gördüklerini ve Türkiye-Sırbistan ilişkilerinin Balkanların tamamında olumlu sonuçlar doğuracağına inandıklarını da sözlerine ekledi.

"Başbakan Matsut ile iki ülke uzmanlarını bir araya getirecek bir etkinlik düzenlenmesi hususunda mutabık kaldık"

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vui’in 12 Şubat’ta Türkiye’ye gerçekleştirdiği ziyaretin iki ülke arasındaki ilişkilere güç veren önemli bir adım olduğunu vurgulayan Yılmaz, "Bu minvalde Antalya Diplomasi Forumu kapsamında ağırlama imkânı bulduğum Başbakan Sayın Matsut’la gerçekleştirdiğim görüşmede, ikili ilişkilerimizin daha da güçlendirilmesi konusunda yapılabilecek müşterek çalışmaları ele aldık. Sayın Başbakan’la işbirliğimizin akademik ve bilimsel alanlara teşmili ve bu kapsamda iki ülke uzmanlarını bir araya getirecek bir etkinlik düzenlenmesi hususunda mutabık kaldık" ifadelerine yer verdi.

Gelecek yık Sırbistan’ın ev sahipliği yapacağı Expo 2027 hazırlıklarını ilgiyle takip ettiklerine de değinen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, ikili ticari ve kültürel ilişkilerin tahkimi için fırsatlar sunması beklenen fuara Türkiye’den de güçlü bir katılım olacağını sözlerine ekledi.

"Sırbistan ile ticaret hacmimizi 5 milyar dolara çıkarmaya emin adımlarla ilerlemekteyiz"

İkili iş birliğinin lokomotifini ekonomik ve ticari ilişkilerin oluşturduğuna dikkati çeken Yılmaz, "2025 yılında 3,4 milyar dolar seviyesine çıkan ticaret hacmimizi, Sayın Cumhurbaşkanlarımızın belirlediği ortak hedefimiz olan 5 milyar dolara çıkarmaya emin adımlarla ilerlemekteyiz. Müteahhitlik firmalarımızın Sırbistan’da 2 milyar dolarlık iş hacmine ulaşmalarından memnuniyet duyuyor, bunu elbirliğiyle daha da arttıracağımıza olan inancımızı tekrarlıyoruz. Bu meyanda Sırp kanadının eşbaşkan atamasını müteakiben Türkiye-Sırbistan Karma Ekonomik Komisyonu’nun 4. Toplantısı’nın icra edilecek olmasının önemli olduğunu değerlendiriyoruz"dedi.

"Son iki yılda Sırbistan’ı en çok ziyaret eden yabancı turistler Türk vatandaşları oldu"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, savunma sanayii alanında da iş birliğini geliştirmekte fayda gördüklerini aktararak, sözlerine şöyle devam etti:

"Sırbistan’la ilişkilerimizde ulaştığımız yüksek seviyenin bir diğer tezahürü de turizm alanında tesis ettiğimiz yakın işbirliğidir. Son iki yılda Sırbistan’ı en çok ziyaret eden yabancı turistler Türk vatandaşları oldu. Sırbistan vatandaşlarının tercihleri arasında ise ülkemiz ikinci sırada geliyor. Vatandaşlarımızın bu ziyaretlerinde edindikleri olumlu intiba ile ülkelerimiz arasında kurduğumuz dostluk bağları daha da güçlenmektedir."

Sırbistan’ın Ankara Büyükelçisi Atsa Yovanoviç ise, bölgenin tarihi deneyiminin Sırbistan’a diyalog, iş birliği ve karşılıklı saygının kalıcı güvenliğe giden en iyi yol olduğunu gösterdiğini kaydederek, ortak ve daha geniş bölgede istikrarın etkili bir faktörü olan Türkiye ile ilişkilerin gelişmesine önem verdiklerini dile getirdi.

Programa Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Sırbistan’ın Ankara Büyükelçisi Atsa Yovanoviç’in yanı sıra çok sayıda yabancı misyon temsilcisi de katıldı.

Macron, görüşmenin ne zaman olacağını ise belirtmedi.

Özellikle Bakü-Kars arasında doğrudan uçak seferlerinin başlatılmasının bölge ekonomisine sağlayacağı katkılar detaylı şekilde değerlendirildi. Bu adımın, hem ticari hareketliliği artıracağı hem de turizm potansiyelini canlandıracağı ifade edildi. Ayrıca Zengezur Koridoru’nun hayata geçirilmesiyle Kars’ın stratejik öneminin daha da artacağı, kentin lojistik üs haline gelme potansiyelinin güçleneceği vurgulandı.

Görüşmede, Kars’ın sahip olduğu lojistik, ticaret ve turizm altyapısının daha etkin kullanılması gerektiğine dikkat çekilerek, Azerbaycan ile ekonomik bağların somut projelerle desteklenmesi yönünde ortak irade ortaya konuldu. İş dünyası için oluşabilecek yeni fırsatlar ve yatırım alanları da gündemin önemli başlıkları arasında yer aldı.

Ziyaretin sonunda, KATSO Başkanı Kadir Bozan, nazik ziyaretleri ve yapıcı değerlendirmeleri dolayısıyla Azerbaycan heyetine teşekkür etti. Bozan, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki güçlü kardeşlik bağlarının ekonomik iş birlikleriyle daha da pekiştirilmesi temennisinde bulundu.

Türkiye’de yaklaşık 1 milyon 260 bin kaz bulunmasına rağmen, canlı ağırlıkların dünya ortalamasının altında kalması üzerine başlatılan çalışmalarda önemli bir aşamaya gelindi. Mevcut durumda Türkiye’deki kazlar 4 ile 5,5 kilogram arasında değişirken; Çin, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde bu ağırlıklar 10 kilogramın üzerine çıkabiliyor.

Islah için "anne" ve "baba" hatları kuruldu

Bandırma Koyunculuk Araştırma Enstitüsü Müdürü Kerim Kılınç, projenin stratejik bir iş birliğiyle yürütüldüğünü belirtti. Kılınç, baba hattının Bandırma’da, anne hattının ise Yozgat Bozok Üniversitesinde oluşturulduğunu ifade ederek, "Anadolu kazımızın performans özelliklerine dair ölçümleri tamamladık. Şimdi bu iki hattı melezleme çalışmalarına tabi tutarak ülkemize özgü, yüksek verimli bir ırk oluşturacağız." dedi.

Kazda gelişmiş ülkelere bakıldığında Anadolu kazının verimlerinin düşük olduğunu aktaran Kılınç, "Tam olarak tanımlanmış ve ıslah edilmiş modelimiz yok. Tarım ve Orman Bakanlığı Bakanlığı da bu yüzden kazla ilgili projenin daha etkin yürütülmesi için harekete geçti." ifadesini kullandı.

Hastalığa dirençli, eti verimli yeni ırk

Anadolu kazının en büyük avantajının coğrafi şartlara ve hastalıklara karşı yüksek direnci olduğunu vurgulayan Kılınç, şu bilgileri paylaştı: "Amacımız, elimizdeki bu genetik zenginliği koruyarak kısa sürede daha yüksek kesim ağırlığına ulaşan modeller geliştirmek. Tam olarak tanımlanmış ve ıslah edilmiş bir modelimiz henüz yoktu. Bakanlığımız bu ihtiyacı görerek projeyi etkinleştirdi. Kendi coğrafyamızdan seçilen bu kazlarla, hem üreticimizin daha fazla kazanmasını sağlayacağız hem de tüy kalitesini artırarak sanayiye destek vereceğiz. Kendimize ait kaz ırkı modeline geçmek için önümüzde az bir zaman kaldı."

Cumhurbaşkanının imzası var

Kararnamenin altında dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün imzasının yer alması, kararın en üst düzeyde onaylandığını gösteriyor. 1939 yılı, dünya tarihinin kırılma noktalarından biri olan II. Dünya Savaşı’nın hemen öncesine denk geliyor. Bu süreçte Türkiye’nin yer altı kaynaklarına yönelmesi ve enerji bağımsızlığını güçlendirme arayışı dikkat çekici bir politika olarak öne çıkıyor. Özdemir, Erzurum ve çevresinin petrol potansiyeli açısından değerlendirilmesinin bölgenin ekonomik ve jeostratejik önemini artıran bir unsur olarak ortaya çıktığını ifade etti.

Devlet potansiyeli fark etti

Belgeyi ortaya çıkaran Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Taner Özdemir, konuyla ilgili değerlendirmesini şu sözlerle genişletti: "Bu belge, Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde Erzurum’un yalnızca tarihî ve askerî yönüyle değil, yer altı kaynakları bakımından da ciddi şekilde değerlendirildiğini gösteriyor. Özellikle Palandöken ve çevresinin petrol arama sahası olarak belirlenmiş olması, bölgenin jeolojik yapısına yönelik o dönemde dahi önemli tespitlerin yapıldığını ortaya koymaktadır. Erzurum, Doğu Anadolu’nun kırılma hatları, tortul alanları ve yer altı oluşumları bakımından her zaman dikkat çeken bir coğrafya olmuştur. Bu belge, o yıllarda devletin bu potansiyeli fark ettiğini ve uluslararası iş birlikleriyle bunu değerlendirmeye çalıştığını açıkça ortaya koyuyor. Bugün dahi enerji arayışlarının sürdüğü bir dünyada, Erzurum’un bu tarihî arka planı yeniden ele alınmalı ve bilimsel çalışmalarla desteklenmelidir. Ayrıca Erzurum’un yalnızca bir geçiş noktası değil, doğrudan bir enerji sahası olarak düşünülmüş olması son derece dikkat çekicidir. Bu durum, bölgenin ekonomik geleceği açısından geçmişte atılmış ancak zamanla unutulmuş önemli bir adım olarak değerlendirilmelidir."

Ortaya çıkan bu belge, Türkiye’nin enerji arayışlarının köklerinin Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzandığını gösterirken, Erzurum, Palandöken ve Toroslar hattının yaklaşık bir asır önce dahi petrol potansiyeli açısından değerlendirildiğini gözler önüne seriyor. Bu tür arşiv belgeleri, Türkiye’nin ekonomik tarihine dair bilinmeyen pek çok gerçeği gün yüzüne çıkarmaya devam ediyor.

Bu yıl hava şartlarının iyi gitmesi ve yağışların bol olması, bölgede yetişen meyvelerde verimi artırdı. Çağla başta olmak üzere erik, kayısı ve şeftali gibi ürünlerde bolluk yaşanırken, durum üreticilerin yüzünü güldürdü.

Sarıgöllü üretici Hülya Akkaya, sezonun verimli geçtiğini belirterek, "Bu yıl bol ve bereketli bir yıl olması bizleri oldukça mutlu ediyor. Çevrede çağla, erik, kayısı ve şeftali gibi meyveler oldukça verimli. Bu durum bizler için iyi." dedi.

Denizdeki tehditlerin her limanı, her kıyıyı ve etrafı karalarla çevrili dahi olsa her ülkeyi etkilediğini ifade eden Guterres, "Mart ayından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden taşımacılığın aksaması, küresel enerji güvenliğini, gıda arzını ve ticareti doğrudan etkiledi. Hürmüz Boğazı, dünyanın en kritik deniz geçiş noktalarından biri. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri, sıvılaştırılmış doğal gazın beşte biri ve uluslararası ticareti yapılan gübrenin neredeyse üçte birini taşıyor. Güvenli ve kesintisiz geçiş, ekonomik ve insani bir zorunluluk. Ekonomik şok anında hissedildi ve bunun bedelini herkes ödüyor. Enerji ve emtia piyasalarında sert dalgalanmalar, artan nakliye ve sigorta maliyetleri ve Covid-19 ile Ukrayna savaşından bu yana en ağır tedarik zinciri kesintilerine şahit olduk" dedi.

"Milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa itebilecek küresel bir gıda krizini tetikleyebilir"

Boğazın kapalı kalmasının boş yakıt depoları, boş raflar ve boş tabaklara dönüştüğünü ifade eden Guterres, "İnsani bedel giderek artıyor. Gecikmeler ve yükselen maliyetler, bekleyemeyecek durumda olan insanlara hayat kurtarıcı yardımların ulaşmasını yavaşlatıyor. Bu kriz, aynı zamanda kritik ekim sezonlarına denk geldi. Hürmüz Boğazı'nda uzun süreli kesinti, başta Afrika ve Güney Asya olmak üzere milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa itebilecek küresel bir gıda krizini tetikleyebilir" dedi.

20 binden fazla denizcinin denizde mahsur kaldığından ve 2 binden fazla ticaret gemisinin risk ve kısıtlamalar ağı içinde sıkıştığından bahseden Guterres, "Bu insanlar herhangi bir çatışmanın tarafı değil. Bunlar, dünyayı ayakta tutan sivil çalışanlar. Güvenlikleri, refahları ve hakları her zaman ve her yerde korunmalıdır" dedi.

Taraflara Hürmüz Boğazı'nı açma çağrısı

Guterres, "Taraflara çağrım şudur: Boğazı açın. Gemilerin geçmesine izin verin. Ne ücret ne de ayrımcılık olsun. Ticaret yeniden başlasın. Küresel ekonomi nefes alsın" ifadelerini kullandı.

Saldırının ardından bir binada çıkan yangın uzun uğraşlar sonucu söndürüldü. Ukraynalı yetkili Serhiy Lysak, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, saldırıların büyük hasara yol açtığını ve şehir merkezindeki binalar, bir otel ve tesislerin hasar gördüğünü söyledi. Lysak, "Son derece zor bir geceydi" dedi.

"Olaya dahil edildiğimi karakola çağrılınca öğrendim"

Duruşmada savunma yapan tutuksuz sanık Kartal Saltan, önceki savunmalarını tekrar ettiğini belirterek, "Sanıklardan Hasan Kayacıköse, Muammer Karaman ve Ferhat Ulusoy’u tanırım. Diğer sanıkları tanımıyorum. Ben metal üzerine ihracat yapmaktayım. Karantek şirket üzerinden faaliyet göstermekteyiz. Tanıdığım sanıklardan da mal alımı yapmaktaydım. Kendilerini de bu sebeple tanıyorum. Aldığımız mallar yarı mamul olduğu için satın alır ihracatını yapardık. İddianame konusu olayla benim bir ilgim yok. Sadece şirketlerin sorun yaşadıklarında duydum. Olaya dahil edildiğimi karakola çağrılınca öğrendim. Olaya nasıl dahil edildiğimi dahi anlayamadım. İddianameye konu suçlamaları kabul etmiyorum. Beraatımı talep ediyorum" dedi.

Eksik hususların giderilmesi talebi

Duruşmada görüşü sorulan Cumhuriyet Savcısı, dosyadaki eksik hususların giderilmesini talep etti. Sanık avukatları ise aleyhe hususları kabul etmediklerini belirterek eksikliklerin giderilmesini istedi.

Olay özetinin açıklanması için resmi makamlardan yazı beklenecek

Ara kararını açıklayan mahkeme, henüz dinlenmeyen tanıkların dinlenmesine, yabancı şirketlerin Çin ile bağlantı noktasının açıklanmasına, şirketlerin Çince adı, kayıtlı adresi, irtibat kişisi ve iletişim bilgilerinin ayrıntılı olarak bildirilmesine karar verdi. Ayrıca iddianameye konu konteynerlere ilişkin tutanaklar, konteyner içerisindeki malların tespitine ilişkin resmi kayıtlar, fotoğraf ve video kayıtları ile malların niteliğine ilişkin resmi tespitlerin dosyaya gönderilmesi istendi. Mahkeme ayrıca, Çin Lianyungang Noteri Xu Zhifei tarafından tutulan tutanaklar ile Huatai Surveyors Adjuster raporlarının doğruluğunun resmi makamlarca teyit edilmesini ve müşteki vekiline eksik bilgilerin tamamlanması için ihtarda bulunulmasını kararlaştırdı. Heyet, Bakırköy 1. Asliye Ceza Mahkemesi’ndeki dosyada verilen kararın kesinleşip kesinleşmediğinin de sorulmasına hükmederek duruşmayı 22 Ekim 2026 saat 12.00’ye erteledi.

İddianameden

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, merkezi İsviçre’de bulunan şirket ile Tekirdağ’da bulunan şirket arasında saf bakır alımına ilişkin sözleşme yapıldığı belirtildi. Sözleşme gereği saf bakırların Tekirdağ’dan Çin’in Lianyungang kentine 36 milyon dolar ödeme karşılığında gönderileceği anlatıldı. İddianamede, sevkiyatın ulaştığı sırada konteynerlerde saf bakır yerine maddi değeri olmayan kaldırım taşları gönderildiğinin tespit edilmesi üzerine soruşturma başlatıldığı kaydedildi. Savcılık, örgüt yöneticisi oldukları öne sürülen sanıklar Hasan Kayacıköse ile Soner Çokyiğit’in "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "nitelikli dolandırıcılık" ve "zincirleme şekilde özel belgede sahtecilik" suçlarından 33 yıl 3 aya kadar hapisle cezalandırılmasını talep etti. Diğer sanıklar Saime Çokyiğit, Dursun Çokyiğit, Muammer Karaman, Orhan Mollaoğlu, Ferhat Ulusoy, Başak Yeşilbaş, Sinan Çokyiğit, Ufuk Çatalbaş, Tayfun Gıcır, Ramazan Öner ve Vedat Ulusoy’un ise "örgüte üye olma", "nitelikli dolandırıcılık" ve "zincirleme şekilde özel belgede sahtecilik" suçlarından ayrı ayrı 29 yıl 3 aya kadar hapisleri istendi. Sanıklar Sedat Uzun, Çağrı Koçoğlu ve Bora İbiş hakkında ise "örgüte üye olmamakla birlikte örgüte yardım etme", "nitelikli dolandırıcılık" ve "zincirleme şekilde özel belgede sahtecilik" suçlarından aynı oranda hapis cezası talep edildi.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius geçtiğimiz hafta düzenlediği basın toplantısında, 2. Dünya Savaşından sonra ilk kez Almanya'nın askeri strateji belgesini açıklamış, Rusya kaynaklı artan tehdit ışığında Alman ordusundaki asker sayısını 460 bine çıkarma hedefini duyurmuştu. Avrupa'nın en güçlü konvansiyonel ordusunu kurmak istediklerini belirten Pistorius, "Dünya daha öngörülemez ve daha tehlikeli hale geldi" demişti.

Almanya'da askerlik hizmeti

Almanya'da askerlik hizmeti şu anda halen gönüllülük esasına dayanıyor. 1 Ocak 2026 tarihinden bu yana yürürlükte olan yeni askerlik hizmet yasası, gönüllü askerliği teşvik eden, silah altına alınanlara maaşın yanında eğitim, sağlık ve ulaşım hizmetlerinde bir dizi imkanlar sunan düzenlemeler içeriyor. Yeni askerlik hizmet yasası kapsamında bu yılın başından beri 18 yaşını dolduran gençlere askerlik yapıp yapmak istemedikleri sorusunun da yer aldığı bir anket formu gönderiliyor. Bu formlar sayesinde Alman ordusunda gönüllü askerlik yapmak isteyenler belirleniyor. Yeni yasa Temmuz 2027'den sonra ise erkeklerin zorunlu askerlik muayenesinden geçmesini öngörüyor.

Almanya'da vicdani ret hakkı

Vicdani ret hakkı, Alman Anayasası'nda "Hiç kimse vicdanına aykırı olarak silahlı askerlik hizmetine zorlanamaz" hükmüyle güvence altına alınmıştır. Vicdani ret başvuruları zorunlu askerliğin kaldırıldığı 2011 yılından sonra azalmış olsa da Şubat 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna savaşı sonrası yeniden artma eğilimine girdi. Yeni askerlik tartışmalarının tartışıldığı 2025 yılında ise vicdani ret başvuruları 3 bin 800'ün üzerine çıktı. Vicdani ret başvuruları, içinde danışmanlık hizmeti merkezlerinin de olduğu, bireyin askerlik yapmak istemediğinin gerekçelerinin inandırıcı şekilde ortaya konulmasını da içeren bir dizi prosedür gerektiriyor.

BM Güvenlik Konseyi’nde Hürmüz Boğazı’ndaki deniz güvenliği üzerine konuşma yapacağını belirten Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul, "Konuşmamın odak noktası uluslararası toplumun İran'a yaklaşımı ve Hürmüz Boğazı'ndaki durum olacak. Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli ticaret yollarından biridir. Her beş litre petrolden biri bu boğazdan geçmek zorundadır. Bu kadar hayati deniz yolları tıkandığında, Almanya'da birçok insan benzin fiyatlarında bunun etkilerini hisseder. Ancak diğer yerlerde durum, Körfez ülkelerinden gelen gübre eksikliği ve beklenen ürün kayıpları nedeniyle daha da vahimdir" ifadelerini kullandı.

"İran'ın Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alması, refahımızın ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor"

Alman Bakan, "İran, Basra Körfezi'nde küresel ekonomiye saldırıyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alması, refahımızın ve küresel tedarik zincirlerimizin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Bu durum özellikle hem bu gibi krizlere hazırlık yapacak imkanlara hem de kaynaklara sahip olmayan devletleri etkiliyor. Enerji ve gübre olmadan, dünyanın gıda arzı risk altında. Bu nedenle, bugün New York'ta BM Güvenlik Konseyi'nin rolünü yerine getirmesi için çabalayacağım" diye konuştu.

Almanya’dan Hürmüz Boğazı için BM kararı şartı

Güvenlik Konseyi’nin sorumluluk üstlenmesi durumunda uluslararası düzeni güçlendireceğine vurgu yapan Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, "Almanya, ticaret gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan tekrar güvenli bir şekilde geçebilmesini sağlamaya katkıda bulunmak istiyor: Örneğin, BM Güvenlik Konseyi bunun için bir yetki verebilir. BM Güvenlik Konseyi'nden gelecek bir yetki, uluslararası toplumun çatışmalara müdahale etmesinin, barış gücü misyonları göndermesinin veya uluslararası deniz yollarını güvence altına almasının bir yolu olacaktır" değerlendirmesinde bulundu.

"BM çatışmaları çözmek için kendini yenilemeli"

Küresel sorunların ancak uluslararası ortakların ve kurumların iş birliği ile sürdürülebilir bir şekilde çözülebileceğine inandıklarını kaydeden Johann Wadephul, "Almanya'nın BM'ye ihtiyacı var, BM'nin de Almanya gibi güçlü üye devletlere ihtiyacı var. Aynı zamanda, günümüzün karmaşık çatışmaları, BM'nin bile sınırlarına ulaşabileceğini göstermektedir. BM'nin gelecekte barış ve güvenliğin koruyucusu rolünü daha iyi yerine getirebilmesi için BM sisteminin yenilenmesi gerekmektedir. Çünkü çatışan taraflar ile çıkarları olan Güvenlik Konseyinin bazı üyelerinin sık sık kararları bloke ettiklerine şahit oluyoruz. BM çatışmaları çözmek için kendini yenileme, daha etkili olma ve güvenilirliğini koruma cesaretini göstermeli" çağrısı yaptı. Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul, bu kapsamda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile New York'ta görüşeceğini de sözlerine ekledi. Wadephul, "Guterres, BM için kapsamlı reformlar başlattı. Almanya bu süreci desteklemektedir" dedi.

Almanya’nın BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği için destek arayacak Wadephul, "Almanya'nın 2027-2028 dönemi için BM Güvenlik Konseyi'nde geçici üyelik için aday olmasının nedenlerinden biri de budur. Almanya Güvenlik Konseyi'ne seçilirse, çatışma önleme, kriz çözümü, iklim ve güvenlik konularına odaklanacağız. Bunu, BM Şartı kurallarına ve her üye devletin bakış açılarına saygı duyarak, kaynakların adil dağılımıyla ve barış ve güvenliği en yüksek önceliğimiz olarak belirleyerek yapacağız. Bu nedenle Almanya, adaylığını ‘Saygı-Adalet-Barış’ sloganıyla ortaya koymuştur" ifadelerini kullandı. Wadephul, New York'ta İran'ın nükleer programının ana gündem maddesi olduğu ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) gözden geçirileceği konferansa da katılacağını bildirdi.

650 milyonluk diğer girişimler de ortaya çıktı

Operasyon kapsamında şüphelilere ait 15 cep telefonu ve SIM karta el konuldu. Yapılan incelemelerde, şüphelilerin yalnızca bu olayla sınırlı kalmadığı belirlendi. Şüphelilerin, ilk olay dışında iki farklı müştekiye ait toplam değeri yaklaşık 650 milyon lira olan arsaları da aynı yöntemle satmaya çalıştıkları tespit edildi.

11 şüpheli tutuklandı

"Nitelikli dolandırıcılık" suçundan adli makamlara sevk edilen 14 şüpheliden 3’ü hakkında adli kontrol kararı uygulanırken, 11 şüpheli tutuklandı.

Jandarma Genel Komutanlığı Siber Suçlarla Mücadele ve KOM Daire Başkanlıkları, MASAK ve Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde İl Jandarma Komutanlıklarınca Gaziantep merkezli 8 ilde "Yasa Dışı Bahis ve Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma" suçuna yönelik eş zamanlı operasyon yapıldı.

8 aylık teknik takibin ardından 92 adrese eş zamanlı operasyon

Yaklaşık 8 ay süren teknik takibin ardından Gaziantep merkezli Adana, Ağrı, İstanbul, Kahramanmaraş, Mersin, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde özel harekat destekli ekipler 92 ayrı adrese yönelik eş zamanlı düzenlediği operasyonlarda dosyada adı geçen 97 şüpheliden 81’i yakalandı. 13 şüpheli hakkında yakalama çalışmaları devam ederken 3 şüphelinin yurtdışında olduğu belirlendi.

Suçtan elde edilen paraları İstanbul Kapalı Çarşı ve Adana’da kuyumcular üzerinden aklamışlar

Yakalanan 81 şüphenin, yasadışı bahis sitelerinde üyelerin bakiye yükleyebilmesi için banka ve kripto hesapları temin ettiği, suçtan elde edilen tutarların transferine aracılık yaparak yasadışı bahis oynattığı, suçtan elde edilen paraları ise İstanbul Kapalı Çarşı ve Adana illerinde kuyumculuk yapan 3 esnaf üzerinden akladıkları tespit edildi.

50 milyar TL para hareketi olduğu tespit edildi, 30 milyon liralık mal varlığına el konuldu

Yapılan eş zamanlı şafak operasyonları çerçevesindeki aramalarda 171 adet banka kartı, 92 adet cep telefonu, 87 adet SIM kart, 33 adet hard disk /bilgisayar, 23 adet USB bellek, 6 adet hafıza kartı, 4 adet tablet ele geçirildi. Şüphelilerin son iki yıla ait MASAK incelemesinde 254 banka hesabı ve 121 kripto hesabında toplam 50 milyar TL para hareketi olduğu tespit edildi. Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama kapsamında yaklaşık değeri 30,5 milyon TL olan 1 adet otomobil, 130 adet banka hesabı ve 1 adet arsa için el koyma tedbiri uygulandı. Gaziantep merkezli 8 ilde 8 ay süren teknik takibin ardından düzenlenen yasa dışı bahis ve suç örgütü operasyonunda yakalanan 81 şüpheli, jandarmada tamamlanan yasal işlemler ve sağlık kontrollerinin ardından adliyeye sevk edildi. Şüphelilerin adliyeye sevki sırasında yoğun güvenlik önlemleri alındı. Dosyada ismi geçen şüphelilerden 7’sinin daha önceden farklı suçlardan tutuklandığı ve cezaevinde olduğu belirlendi.

Olay, 25 Nisan 2026 tarihinde saat 20.40 sıralarında Sultangazi 50. Yıl Mahallesi’nde bulunan bir kahvehanede meydana geldi. İddiaya göre, seyir halinde olan bir otomobilin ses sisteminden çıkan yüksek ses kahvehanenin camlarında titremeye neden oldu. İçeride oturan müşteriler deprem olduğunu düşünerek korku içinde kendilerini dışarı attı. Yaşanan panik anları saniye saniye güvenlik kamerasına yansıdı. Görüntülerde, müşterilerin masa ve sandalyeleri devirip panikle dışarı kaçtıkları anlar yer alıyor.

11 Kategoride 78 at yarıştı

Türkiye Geleneksel Atlı Spor Dalları Federasyonu kurallarının geçerli olduğu Rahvan At Yarışları’nda ikili taylar, üçlü taylar, dörtlü taylar, deste, küçük orta, büyük orta, başaltı, baş, taze beşli, yerli doludizgin ve kızlar olmak üzere toplamda 11 kategoride, Türkiye’nin farklı illerinden gelen 78 at birincilik için kıyasıya mücadele etti. Rahvan At Yarışları, izleyicilere heyecan dolu anlar yaşatırken, yarış anları büyük bir rekabete sahne oldu.

Başkan Erkan Aydın at sırtında geldi

Osmangazi’de geleneği devam ettiren Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın, rahvan atıyla alana giriş yaptı. Yarışlara katılan tüm at sahiplerine ve binicilerine katılımlarından dolayı teşekkürlerini sunan Başkan Aydın, şöyle konuştu;

"Bu yıl Bursa’nın Fethi’nin 700. Yılı, Aralık ayında bütün bir yıl boyunca yapacağımız etkinliklerin lansmanını paylaştık. Rahvan At Yarışları da, 700. Yıl etkinlikleri kapsamında geleneksel hale gelen bir etkinliğimiz, ata sporumuz. Atla birlikte geldiğimiz bu toprakların 7 bin yıldır, Bursa’nın da 700 yıldır bize yurt olmasını sağlayan başta Osman Gazi, Orhan Gazi ve bütün büyüklerimiz olmak üzere; Yunan komutan tarafından Osman Gazi’nin kabri tekmelendiğinde meclis kürsüsüne pûşide-i siyah konarak, 2 yıl, 2 ay, 2 günün ardından 11 Eylül 1922’de Bursa’nın düşman işgalinden kurtulmasıyla o örtüyü kaldıran Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere bütün atalarımızı, ecdadımızı, büyüklerimizi saygı ve rahmetle anıyorum. İyi ki onlar bizlere buraları yurt edindiler, biz de onlar sayesinde bu etkinlikleri yeni nesillere aktarıyor ve bu ata sporunun devam etmesi için ilgililere sunma fırsatı buluyoruz. Emeği geçen rahvan atçılarımıza, yarışmacılara, onlarla bütünleşmiş bir hayat süren değerli katılımcılara teşekkür ediyorum."

Her biri büyük bir rekabete sahne olan Rahvan At Yarışları sonunda, 11 kategoride dereceye giren at sahiplerine kupa ve para ödülleri protokol üyeleri tarafından takdim edildi.

"Ülkeyi düze çıkartmak için üstümüze ne düşerse yaparız"

Özel, "Her gün iddianame satır satır çürüyor, sayfa sayfa dökülüyor. Yol arkadaşlarımız dimdik duruyor. Bu operasyon başladığında ne diyorlardı, ‘Bir ay içinde iddianame çıkar. İnsan içine çıkamayacak, birbirlerinin yüzüne bakamayacaklar. Hatta eşlerinin bile gözlerinin içine bakamayacak’ diyorlardı. O iddianame 1 ayda değil, 8 ayda çıktı. Dedik ki, ‘İddianame çıksın, yargılama canlı yayında yapılsın. Biz arkadaşlarımıza güveniyoruz’ dedik. Önce canlı yayını kabul ettiler, şimdi canlı yayından vazgeçtiler. Çünkü ilk günden beri atılan o yalanı bir türlü ispatlayamıyorlar. ‘560 milyar’ dediler, 560 kuruş bile yok tamamı yalan çıktı. Kendi evlerinden ayakkabı kutularıyla paralar çıkmıştı, bizden kör kuruş çıkmadı. ‘Bin 200 cep telefonu dağıtıldı’ dediler, birisi bile yok. ‘Parkelerin altında para görüntüsü’ dediler, ‘Başkasından duymuştum, beni de kandırdılar’ diye gazeteciler çıktı. Her söylediklerinin içi boş, içinde para dedikleri valizin içinden jammer çıktı. Bir yıl boyunca anlatılanların hiçbiri gerçek çıkmayacak, iddianame bom boş olacak, sonra canlı yayın sözü verenler bu sözlerinden cayacaklar. Ben diyorum ki kendine güvenen, savcısına güvenen karşımıza çıksın. Silivri’den canlı yayın yapılsın, hodri meydan. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu ülkeyi düze çıkartmak için üstümüze ne düşerse yaparız. Adım adım kurtuluşa yürüyoruz, kendimizden eminiz. Arkadaşlarımız 12 metrekarelik hücrelerinde yerin 7 kat üstündeler, birileri bin 500 odalı sarayda yerin 7 kat dibindeler" diye konuştu.

27 yaşındaki futbolcu böylece Süper Lig’deki 13. golünü attı. UEFA Şampiyonlar Ligi’nden de 7 golü bulunan Osimhen toplam gol sayısını 20’ya çıkardı.

Maça 11’de başlayan Victor Osimhen 90 dakika sahada kaldı.