EnerjiArz Güvencesiyle Yeni Yatırımların Önü Açılıyor

Turizm sektörünün kesintisiz ve kaliteli enerjiye büyük ihtiyaç duyduğunu belirten Ataoğlu, enerji altyapısının güçlenmesiyle birlikte yatırım ortamının daha da iyileşeceğini, yeni yatırımların önünün açılacağını ve ülke ekonomisinin rekabet gücünün artacağını söyledi. Ataoğlu, "Enerji arz güvenliği güçlü olmayan bir ülkenin sürdürülebilir kalkınmasından söz etmek mümkün değildir. Bu proje sayesinde hem vatandaşlarımız hem de üretim sektörlerimiz daha güvenli, daha ekonomik ve daha sürdürülebilir bir enerji altyapısına kavuşacaktır" ifadelerini kullandı.

Doğalgazın çevresel açıdan da önemli avantajlar sağlayacağına dikkat çeken Ataoğlu, fosil yakıt kullanımının azalmasıyla karbon emisyonlarının düşeceğini, bunun da çevrenin korunmasına yönelik yürütülen çalışmalara önemli katkı sunacağını kaydetti. Ataoğlu açıklamasının sonunda, "Anavatan Türkiye'nin heralanda olduğu gibi enerji konusunda da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin yanında olmaya devam etmesi bizler için büyük bir güç ve güvencedir. Bu tarihi projede emeği geçen ve katkı koyan herkese teşekkür ediyorum. Ülkemizin geleceğine yön verecek bu önemli yatırımın halkımıza hayırlı olmasını diliyorum." dedi.

İŞİNDETAYI Medya Grubu'nun yayın portalı www.isindetayi.com, Türkiye başta olmak üzere dünyada yaşanan son dakika gelişmelerini anında milyonlarca okuyucusuna ulaştırıyor.

İş ve ekonomi dünyası başta olmak üzere, finans, borsa, ekonomi, sağlık, sanat , spor dünyasından gelişmeleri takip etmek için takipte kalın.

Mobilinize hemen indirebilirsiniz.

Bu kapsamda Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) ile Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) - Kuzey Petrol Şirketi (NOC) arasında ‘Ham Petrol Taşıma Anlaşması’ imzalandı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında düzenlenen ve Bakan Bayraktar’ın yanı sıra Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir katılım sağladığı imza töreninde taraflar arasında uzun vadeli ve kapsamlı iş birliği modeli oluşturulana kadar devam eden petrol akışının kesilmemesi amacıyla BOTAŞ ve Irak devlet petrol şirketleri SOMO/NOC arasında, ham petrol iletimi konusunda bir yıl süreli anlaşmaya varıldı.

Küresel enerji haritasını sarsan ABD-İsrail ile İran gerilimi, Hürmüz Boğazı’nı yeniden dünyanın en kritik risk noktası haline getirdi. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu dar su yolundaki muhtemel kesinti veya kapanma senaryoları, petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıyıp, 200 dolara kadar yükseltebilecek bir şok oluşturma potansiyeli taşıyor. Bu tabloda en fazla etkilenecek ülkeler Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya devleri ile Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ihracatçıları olurken, Türkiye ise Gabar Dağı’ndaki yerli üretim hamlesiyle dışa bağımlılığını azaltıp, cari açığa yıllık yaklaşık 2 milyar dolarlık katkı sağlayarak önemli bir kalkan oluşturdu. Doğrudan Hürmüz’e bağımlı olmasa da küresel fiyat artışlarından etkilenen Türkiye’nin enerji faturası yıllık 60-70 milyar dolar bandında yükselirken, yerli üretim bu şoku yumuşatan en önemli unsur haline geldi. Yüksek kaliteli (yaklaşık 43 gravite) petrol, rafinerilerde verimli şekilde işleniyor.

179 aktif kuyudan günlük 81 bin varil petrol üretiliyor

Şırnak’taki Gabar Dağı, bir zamanlar terörle anılan topraklardan Türkiye’nin enerji bağımsızlığı sembolüne dönüştü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz dönemlerde yaptığı açıklamada, ’’Sadece Karadeniz’de değil, Gabar’da da tarih yazdık. Şırnak Gabar’da gerçekleştirilen petrol keşfimiz, cumhuriyet tarihimizin en büyük petrol keşfi olarak kayıtlara geçti. Yurt içi petrol üretimimizin yüzde 44’lük kısmı sadece Gabar’daki kuyularımızdan gelmektedir. Türkiye Petrollerinin toplam 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üreten bir şirket haline gelmesi için hem yurt içinde hem yurt dışında arama, sondaj ve üretim çalışmalarımızı artırarak sürdüreceğiz’’ ifadelerini kullanmıştı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımda sahada günlük üretimin 81 bin varile yükseldiğini, yaklaşık 170-179 aktif kuyuyla sürdürülen üretimin Türkiye’nin yurt içi petrol üretiminin yüzde 44’ünü tek başına karşıladığını kaydetti. Bakan Bayraktar, ’’Gabar’da petrol üretimi yüzde 42 artarak, günlük 81 bin varile ulaştı. Bu üretim, cari açığın azaltılmasına yıllık yaklaşık 2 milyar dolar katkı sağlıyor. 2025’te Şırnak, Adıyaman ve Diyarbakır başta olmak üzere 161 kara sondajı tamamlanarak, 62 milyon varillik yeni rezerv keşfedildi. 2026 hedefi karada ve denizde toplam 300 sondaj. Bir zamanlar terörle anılan bu dağlarda bugün Türkiye’nin en kaliteli petrolünü çıkarıyor, şehitlerimizin adını verdiğimiz petrol kuyularımızda 7 gün 24 kesintisiz üretim yapıyoruz. Gabar’da her varil petrol, yalnızca ekonomik bir değer değil, milletimizin iradesinin ve tam bağımsız Türkiye hedefimizin de eseridir" dedi.

Ekonomiye somut katkı ve bağımsızlık hamlesi

Gabar üretimi, Türkiye’nin günlük petrol ihtiyacının önemli bir bölümünü yerli kaynakla karşılayarak ithalat faturasını düşürüyor. Yıllık 2 milyar dolarlık cari açık katkısı döviz rezervlerini desteklerken, enerji arz güvenliğini güçlendiriyor. Bölgede istihdam, yatırım ve kalkınma etkisi de belirgin şekilde arttı. Şırnak’a son 24 yılda 100 milyar liranın üzerinde kamu yatırımı yapıldı. Kato Dağı ve Faraşin Yaylası’nda yeni aramalar devam ederken, Diyarbakır’daki potansiyelin Gabar’ı iki-üç katına çıkarabileceği konuşuluyor.

Hürmüz Boğazı kaynaklı küresel fiyat şokları sürerken, Gabar ve Karadeniz gazı gibi yerli kaynaklar Türkiye’nin "enerjide tam bağımsızlık" hedefinde somut adımlar atmasını sağlıyor. Küresel enerji krizinin gölgesinde Gabar Dağı, Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltan ve ekonomisine doğrudan katkı sağlayan stratejik bir kalkan işlevi görüyor. Yeni sondajlar ve 100 bin varil hedefine ulaşma çabaları, bu kalkanı daha da güçlendirecek.

Kapsamlı enerji iş birliği

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki iş birliğinin önemli bir başlığının da enerji olduğunu belirterek, "Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı anlaşması dün itibarıyla sona erdi. Şimdi hedefimiz, en yakın zamanda iki tarafın da faydasına olacak kapsamlı enerji iş birliği anlaşması imzalanmasıdır. British Petroleum’un operatörlüğünü yürüttüğü Kerkük üretim sahasında Türkiye Petrollerine ortaklık verilmiştir. Bugün imzalanan anlaşma, enerji alanındaki ortaklık açısından tarihi bir adım olmuştur" dedi.

Bakanlıkta tören

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kabulü öncesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında imza töreni düzenlendi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın refakat ettiği törende imzaları, TPAO Genel Müdürü Cem Erdem ile BP Upstream İş Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Andrew McAuslan attı.

1 milyon varil hedefi

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, tören sonrasında yaptığı açıklamada, "Bu aslında üzerinde uzun süredir çalıştığımız bir proje ve Türkiye Petrollerini günde 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üretimi yapan bir şirket yapma yolundaki en önemli adımlarımızdan bir tanesi" dedi.

Kerkük’te ortak oldu

2026’nın başından itibaren Türkiye Petrollerini büyütme, dünyadaki farklı coğrafyalarda daha etkin kılma adına uluslararası şirketlerle anlaşma imzaladıklarını hatırlatan Bakan Bayraktar, "Bu anlaşmalarımızın BP ile olan kısmının somut çıktılarından bir tanesinin imzasını attık. Bu anlaşmayla Türkiye, BP ile beraber Kerkük’teki sahalara ortak oldu" diye konuştu.

Üretim artacak

Bakan Bayraktar, varılan anlaşma ile Türkiye Petrollerinin yüzde 15’lik bir hissesi olacağını dile getirerek, "ConocoPhillips, BP ve Türkiye Petrollerinin ortaklığında bir konsorsiyum oluşturulmuş olacak ve bu konsorsiyum orada yaklaşık 3 milyar varil olduğunu tahmin ettiğimiz rezervi geliştirmek, üretmek, oradaki üretimi artırmak için birlikte çalışacak." dedi.

Ekonomiye güç katacak

Anlaşmanın, ülke ekonomisine güç katacak önemde olduğunu vurgulayan Bakan Bayraktar, Türkiye Petrollerinin uluslararası alanda etkinliğini attırma adına farklı projeler, farklı ortaklıklar yapacaklarını da dile getirdi. Proje; Irak’ın en önemli hidrokarbon üretim bölgelerinden biri olan Kerkük’teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını kapsıyor.

Sözleşme alanının ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğerinin üzerinde hidrokarbon kaynağı içerdiği değerlendiriliyor. Alanın, önemli ilave arama potansiyeli barındırdığı da öngörülüyor.

Uluslararası ölçekte önemli olan bu yatırım, TPAO’nun üretim portföyünü büyütmenin yanı sıra teknik gücünü, operasyonel tecrübesini ve uluslararası ortaklık geliştirme kabiliyetini dünyanın önde gelen hidrokarbon bölgelerinden biri olan Kerkük’e taşıyacak.

Enerjide tam bağımsız Türkiye vizyonu doğrultusunda atılan bu adım, Türkiye’nin enerji arz güvenliğine ve Irak’ın uzun vadeli enerji hedeflerine katkı sağlarken TPAO’nun küresel enerji sektöründeki konumunu daha da güçlendirecek.

Bu arada Bakan Bayraktar, Irak Başbakanı ez-Zeydi’nin heyetinde yer alan Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve Irak Elektrik Bakanı Ali Saadi Vehib ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir görüşme gerçekleştirdi.

Görüşmeye ilişkin sosyal medyadan bir paylaşım yapan Bakan Bayraktar, "Görüşmemizde Türkiye-Irak enerji iş birliğinin mevcut altyapısının tam kapasiteyle değerlendirilmesi hususundaki ortak kararlılığımızı teyit ettik. Petrol, doğal gaz ve elektrik iletim hatları başta olmak üzere iş birliğimizi güçlendirecek somut projeler üzerinde durduk. Karşılıklı fayda temelinde geliştireceğimiz ortak projelerle ülkelerimiz arasındaki enerji iş birliğini daha da derinleştirmeyi hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.

Ayrıca haziran ayı yenilenebilir üretim değeri 20,65 milyar kilovatsaat, yerli üretim değeri ise 24,22 milyar kilovatsaat ile 2000 yılından beri aylık bazda miktarsal olarak en yüksek değerleri oluşturdu.

Bu yılın ilk altı aylık elektrik üretim verileri (1 Ocak-30 Haziran dönemi) incelendiğinde ise hidrolik kaynaklı elektrik üretimi 57 milyar kilovatsaat, rüzgâr kaynaklı elektrik üretimi 21,5 milyar kilovatsaat, güneş kaynaklı elektrik üretimi 19,2 milyar kilovatsaat, yerli kaynaklı elektrik üretimi 130,9 milyar kilovatsaat, yenilenebilir kaynaklı elektrik üretimi ise 108,7 milyar kilovatsaat değeri ile benzer dönemlerde miktarsal olarak en yüksek değerler oldu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, konu üzerine yaptığı açıklamada ise "Güneşten aldığımız güçle elektrik üretiminde bir rekora imza attık. Geçtiğimiz haziran ayında güneş enerjisi kaynaklı elektrik üretimimiz 4,99 milyar kilovatsaat ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Böylece, toplam elektrik üretimimizin yüzde 16,4’ünü de güneşten karşılamış olduk. Yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarımızı en üst seviyede değerlendirmeyi sürdüreceğiz. Anadolu’nun bereketli güneşini, milletimizin refahına dönüştürmek için çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

Bir gazetecinin 2014-2018 dönemine ilişkin tahkim sürecine ilişkin sorduğu soruyu yanıtlayan Bayraktar, "2014-2018 dönemine tahkim zaten kararını verdi. O zaman da söylemiştik. Türkiye şu kadar ödeyecek, Irak Türkiye’ye bu kadar ödeyecek, faizlerle hesap edilip ona göre kim alacaklı bakacağız. Daha henüz o karar oluşmadı. O kararı yani D.C.’deki mahkeme verecek. Yani tenfiz için o mahkeme devam ediyor. Ama biz bu arada yani o ilk kararla alakalı da Paris’teki mahkemeye bir itirazda bulunduk. Ama hukuki prosedür tamamlansın istedik. Ama esas şu anda baktığımız şey o Washington’da devam eden tenfiz davası, enforcement davası. Ona bakacağız. Orada bir hesap kitap yapılacak. İşte faiz hesap edilecek ki bizim alacaklar çok geçmişten geliyor. Ona göre o dönem kapanmış olacak. 2018’den sonraki döneme ilişkin tahkim davası devam ediyor" şeklinde konuştu.

"Önce bu anlaşmayı yenilemeyeceğimizi söyledik"

Irak’la mevcut boru hattı anlaşmasının uzatılmayacağını da belirten Bayraktar, "Biz bir sene önce bu anlaşmayı yenilemeyeceğimizi söyledik. Çünkü biz şunu söylüyoruz. Yani 2010’da bu anlaşma akdedilmiş, 2014’te Irak bizi tahkime götürmüş. Sen şimdi böyle bir anlaşmayla yani arada anlaşmazlık çıkaran bir anlaşmayla devam etmek ister misin? Biz etmek istemiyoruz. Bu anlaşma yürümüyor demek ki. Bizi tahkimle baş başa bırakmış. Dolayısıyla yeni bir ‘setup’ olması lazım. Yeni bir anlaşma olması lazım" ifadelerini kullandı.

Yeni anlaşma taslağını Irak tarafına ilettiklerini ancak sürecin seçimler nedeniyle uzadığını söyleyen Bayraktar, "Dolayısıyla yeni bir anlaşma olsun dedik ve biz onlara aslında bir sene öncesinden şeyi söyledik. Yani bunu yenilemeyeceğiz dedik ve yeni bir anlaşma taslağı da gönderdik onlara. Fakat işte Irak seçimler vardı. Şimdi yeni kuruldu hükümet. Dolayısıyla şimdi onlarla bir müzakere yapıp Temmuz ayının sonuna yetiştirmek yani neredeyse imkansız. Hani üç haftada olacak bir iş değil" diye konuştu.

"Bir sene içerisinde biz yeni ve daha kapsamlı bir ITP’yi imzalamak istiyoruz"

Geçiş süreci için BOTAŞ’ın devreye girmesini önerdiklerini aktaran Bayraktar, sözlerine şu şekilde devam etti:

"Ara çözüm olarak onlara dedik ki BOTAŞ’la bir senelik petrol taşıma anlaşması yapalım. Yani BOTAŞ sizin petrolünüzü bir sene taşısın. O bir sene içerisinde de hani üç ayda yapıp varabilirsek üç ayda, altı ayda varabilirsek altı ayda bir anlaşmaya varalım. Yeni ITP diyelim, daha kapsamlı yeni boru hattı anlaşması. İçerisine başka şeyler de olsun. Biliyorsunuz bizim hattı Basra’ya kadar götürme hedefimiz var. Dolayısıyla ona da biraz zaman bırakalım müzakere için. Ama 27 Temmuz’a da akış durmasın. BOTAŞ petrolünüzü şuradan şuraya taşısın dedik. Onlar da bize dediler ki bizim 750 bin varillik bir kapasiteye ihtiyacımız olur. Gerçi bugün akan 180-200 bin varil ama, tamam dedik, 750 bin varili biz size ayırırız. Bir sene içerisinde de biz yeni bir ITP’yi, yani daha kapsamlı bir ITP’yi imzalamak istiyoruz."

Yeni anlaşmanın kapsamının genişletilmesini hedeflediklerini belirten Bayraktar, "Ama dediğim gibi orada işte Kerkük’ten Basra’ya kadar uzanması var, kapasitenin artması var. Irak Başbakanı ile de görüştük. 2,5 milyon varile çıkalım kapasiteyi dedik. Kuveyt istiyorsa Kuveyt bu boru hattına petrolünü koysun. Başka isteyenler olursa körfezden onlar koysun gibi kapsamlı şeyler söyledik. Doğal gaz boru hattı inşa edelim yanında hemen. Bir kere de kazalım. İki tane boru hattı koyalım. Katar gazı gelebilir, başka gaz kaynakları gelebilir bir sürü şeyler konuştuk" ifadelerini kullandı.

Tahkim süreçlerinin yürütülen müzakerelerin bir parçası olduğunu vurgulayan Bayraktar, "Evet, diğer tüm konularla birlikte müzakerelerin bir parçası olacak" dedi.

BOTAŞ’ın bir yıllık taşıma önerisine ilişkin son durumu da paylaşan Bayraktar, "Böyle bir iki husus var, daha henüz açık daha kapanmamış, umarım çözülür. Biz hazırız" değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Bayraktar, Türkiye ile KKTC arasındaki ortak tarih ve stratejik işbirliğine dayalı ilişkilerin dayanışma ve ortak kalkınma anlayışıyla sürdüğünü vurguladı.

‘Herkes için daha iyi bir gelecek’ vizyonu doğrultusunda sürdürülebilir projeleri hayata geçiren Enerjisa Dağıtım Şirketleri’nden Başkent EDAŞ, Ankara’da yapılacak NATO zirvesi için kapsamlı çalışmalarını sürdürüyor. 3,3 milyondan fazla abonenin yaşadığı başkentte gerçekleştirilecek zirve öncesinde düzenli bakım, onarım ve yenileme çalışmalarını tamamlayan şirket, etkinlik boyunca enerji arzının güvenli ve kesintisiz bir şekilde sağlanması için faaliyet yürütüyor. 2025 yılında en çok yatırım yapan 4 elektrik dağıtım şirketinden biri olan ve yine 2025 yılında Ankara’ya 8,8 milyar TL yatırım gerçekleştiren Başkent EDAŞ, yaklaşık 23 bin trafo ve 70 bin kilometreden fazla enerji hattında yürüttüğü çalışmalarla, NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi gibi uluslararası ölçekte gerçekleştirilecek organizasyonlarda ihtiyaç duyulan yüksek güvenilirliği destekleyen önemli bir altyapı oluşturuyor. 2021-2025 dönemini kapsayan 5 yıllık süreçte Ankara’da 34,2 milyar TL yatırımı hayata geçirerek şehrin altyapısını güçlendiren şirket, başkentin altyapısını geleceğin ihtiyaçlarına göre tasarlıyor.

Başkentin enerji altyapısı NATO zirvesine hazır

Başkent EDAŞ tarafından Ankara Valiliği ve Ankara Büyükşehir Belediyesi ile koordinasyon içerisinde yürütülen çalışmalar sonucunda zirve için kritik öneme sahip bulvar, cadde ve sokaklarda aydınlatma bakım faaliyetleri tamamlandı. NATO üyesi ülkelerin büyükelçilik çevrelerinde bulunan enerji ve aydınlatma altyapıları gözden geçirilirken, ihtiyaç duyulan bakım ve yenileme çalışmaları planlanan takvim doğrultusunda gerçekleştirildi. Zirve güzergâhlarında bulunan çeşitli enerji tesislerinde de kapsamlı teknik kontroller yapıldı.

Ayrıca enerji altyapısının sürekliliğini destekleyecek çok sayıda teknik çalışma da hayata geçirildi. Kent Güvenliği Yönetim Sistemi kapsamında kurulan ilave kameraların enerji bağlantıları tamamlanırken, Protokol Havalimanı’nda yürütülen genişleme çalışmaları kapsamında enerji altyapısı yeni ihtiyaçlara uygun şekilde yeniden düzenlendi. Aynı süreçte kritik dağıtım tesisleri bakım programına alınarak şebekenin güvenilirliği daha da güçlendirildi.

Zirve öncesinde tamamlanan teknik hazırlıkların ardından operasyon planlaması da güncellendi. Kritik bölgelerde ilave ekipler görevlendirilirken enerji altyapısı sürekli izleme programına alındı. Zirve süresince Ankara merkez ilçelerinde planlı elektrik kesintisi uygulanmaması için gerekli çalışmalar yapılırken, olası arızalar ve ihtiyaçlara karşı saha ekipleri ve araçlar göreve hazır olacak.

"NATO zirvesi öncesi hazırlıklarımızı tamamladık"

NATO zirvesi için Ankara’da yürütülen enerji altyapı çalışmalarına değinen Enerjisa Enerji CEO’su ve Enerjisa Dağıtım Şirketleri Genel Müdürü Oğuzhan Özsürekci şu mesajları verdi: "Başkent EDAŞ olarak Ankara’da yıllardır sürdürdüğümüz şebeke yatırımlarımızla şehrin enerji altyapısını sürekli güçlendirdik. Altyapımızı geleceğin ihtiyaçlarını karşılayacak seviyeye çıkartırken, dijital teknolojilerle desteklediğimiz operasyon merkezlerimiz sayesinde şebekemizi 7/24 izliyor ve olası risklere çok daha hızlı müdahale edebiliyoruz. NATO zirvesi öncesinde de ilgili tüm kurumlarımızla koordinasyon içinde bakım, kontrol ve operasyon planlamalarımızı tamamladık. Yıllardır sürdürdüğümüz şebeke yatırımlarımız, dijital dönüşüm çalışmalarımız ve operasyonel mükemmeliyet anlayışımız sayende zirve boyunca 7 gün 24 saat esasına göre görev yaparak enerji arzını kesintisiz, kaliteli ve sürdürülebilir bir şekilde sürdüreceğiz. Enerjisa Dağıtım Şirketleri olarak geleceğin enerji ihtiyaçları için çalışmaya devam ederken, şebeke yatırımlarımız ve deneyimli ekiplerimizle ülkemize güvenilir enerji altyapımızla katkı sunmayı sürdüreceğiz."

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Azerbaycan Enerji Bakanı Parviz Şahbazov ve heyetiyle çevrimiçi bir görüşme gerçekleştirdiklerini belirtti. Görüşmede, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki elektrik iletim imkânlarının değerlendirildiğini ifade eden Bayraktar, bu alanda üçüncü ülkelerde geliştirilebilecek projeler ile bölgesel enerji güvenliğini güçlendirecek iş birliği başlıklarının ele alındığını kaydetti.

Türkiye ile Azerbaycan arasında enerji alanında uzun yıllara dayanan güçlü ortaklığın bulunduğunu vurgulayan Bayraktar, bu iş birliğinin elektrik alanında da daha derin ve daha stratejik bir çerçevede ilerlemesini önemsediklerini ifade etti.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının payı yüzde 62,6

Toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 62,6’sına karşılık gelen 78 bin 561 megavatlık kısmını yenilenebilir enerji kaynaklarının oluşturduğu belirtilirken, yerli kaynakların payı ise yüzde 71,8 oldu. Bunun yanı sıra mayıs ayı sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünde 26 bin 899 megavat ile güneşin payı yüzde 21,4’e çıktı. 15 bin 122 megavata ulaşan rüzgarın payı da yüzde 12 olarak kaydedildi. Güneş ve rüzgar kurulu gücünün toplamı ise mayısta yüzde 33,4’lük pay ile 42 bin 21 megavata yükseldi. Böylece toplam kurulu gücün 3’te 1’inden fazlası sadece rüzgar ve güneş enerjisinden oluştuğu bildirildi.

"Ülkemizin enerjisini yenilenebilir kaynaklarımızla yükseltmeye devam ediyoruz"

Türkiye’nin yenilenebilir enerji alanında giderek yükselmeye devam ettiğini kaydeden Bayraktar, "Ülkemizin enerjisini yenilenebilir kaynaklarımızla yükseltmeye devam ediyoruz. Toplam elektrik kurulu gücümüz 125 bin 598 megavata ulaşırken bunun 78 bin 561 megavatlık büyük kısmını yenilenebilir enerji kaynaklarımız oluşturuyor. Sadece rüzgar ve güneşte 42 bin megavatı aşarak önemli bir eşiği geride bıraktık. Böylece toplam kurulu gücümüzün üçte birinden fazlasını bu iki kaynaktan sağlıyoruz. Gelecek nesillere daha yeşil bir dünya bırakmak ve ’Enerjide Tam Bağımsız Türkiye’ hedefine ulaşmak için yerli ve temiz kaynaklarımıza yatırım yapmaya kararlılıkla devam edeceğiz" diye konuştu.

’’Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyir sürmektedir. Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi ve boyutu enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir.

Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle, başta Orta Doğu ve Afrika ülkeleri olmak üzere birçok ekonomide 2026 yılı için büyüme öngörüleri aşağı yönde güncellenmeye devam edilmiştir. Diğer taraftan, 2027 yılında baz etkilerinin de devreye girmesi ile büyüme oranlarının toparlanması beklenmektedir. Bu çerçevede, küresel ölçekte zayıf ve kırılgan görünümün devam edeceği; Türkiye’nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel büyüme endeksinin yıllık bazda bir önceki PPK dönemine göre 2026 yılı için bir miktar aşağı, 2027 yılı için ise bir miktar yukarı yönde revize edilerek sırasıyla yüzde 1,7 ve yüzde 2,5 oranında artacağı tahmin edilmektedir.

Emtia fiyatlarındaki yükseliş küresel enflasyon üzerindeki riskleri artırmıştır. Merkez bankaları söz konusu riskleri gözetmeye devam ederken, gelişmelerin büyüme ve istihdam üzerindeki olumsuz etkilerini de dikkate almaktadır. Politika faizi fiyatlamaları gelişmiş ülkelerde faiz artırım yönündeki beklentilerin güçlendiğine işaret etmektedir. Jeopolitik gelişmelerin neden olduğu arz şokunun ne kadar kalıcı olacağı ve enflasyon beklentilerini ne ölçüde bozacağı küresel para politikalarının seyri açısından önem taşımaktadır. Son dönemde, artan belirsizlik ve risk iştahındaki dalgalanmalara bağlı olarak, gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasalarına yönelen sermaye akımlarında oynak bir seyir gözlenirken, portföy hareketleri üzerindeki aşağı yönlü riskler canlılığını korumaktadır.

Parasal ve finansal koşullar

Bireysel kredilerin 4 haftalık büyüme oranlarının ortalaması 24 Nisan - 5 Haziran döneminde yüzde 2,1 seviyesine düşmüştür. Bu gerilemede ihtiyaç ve konut kredilerindeki yavaşlama etkili olmuştur. Türk lirası (TL) ticari kredilerin 4 haftalık büyüme oranlarının ortalaması yüzde 2,4, kur etkisinden arındırılmış yabancı para ticari kredilerdeki 4 haftalık büyüme oranlarının ortalaması ise yüzde 0,4 seviyesine düşmüştür.

TL mevduat faiz oranları, 24 Nisan ile biten haftaya kıyasla 70 baz puan artarak, 5 Haziran ile biten haftada yüzde 47,7 seviyesinde gerçekleşmiştir. Aynı dönemde TL ticari kredi faiz oranları (Kredili Mevduat Hesabı ve Kredi Kartı hariç) 76 baz puan artışla yüzde 50,5 seviyesinde oluşmuştur. İhtiyaç kredisi (Kredili Mevduat Hesabı hariç) faiz oranları 189 baz puan artarak yüzde 64,1; konut kredisi faiz oranları 206 baz puan artarak yüzde 39,3; oynak bir seyir izleyen taşıt kredisi faiz oranları ise 643 baz puan artarak yüzde 45,9 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), kredi büyümesi gelişmelerini dikkate alarak sıkı parasal duruşu desteklemek ve makrofinansal istikrarı güçlendirmek amacıyla 23 Mayıs tarihinde zorunlu karşılık uygulamasında değişiklikler yapmıştır. Buna göre, sekiz haftalık dönemler itibari ile uygulanan büyüme sınırları; tüketicilere kullandırılan ihtiyaç kredileri ile taşıt kredilerinde yüzde 4’ten yüzde 3’e, tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesabı limitlerinde yüzde 2’den yüzde 1’e, KOBİ’lere kullandırılan Türk lirası kredilerde yüzde 5’ten yüzde 4,5’a, KOBİ dışı işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerde yüzde 3’ten 2’ye indirilmiştir.

TCMB brüt uluslararası rezervleri, 24 Nisan’dan bu yana 11,6 milyar ABD doları azalarak 5 Haziran itibarıyla 159,4 milyar ABD dolarına gerilemiştir. Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) 21 Nisan’dan bu yana sınırlı bir yükselişle 10 Haziran itibarıyla 241 baz puan seviyesine gelmiştir. Türk lirasının 1 ay vadeli kur oynaklığı 10 Haziran itibarıyla 21 Nisan’a kıyasla yüzde 7,4 seviyesine gerilerken, 12 ay vadeli kur oynaklığı ise sınırlı bir düşüşle yüzde 20,9 seviyesine gerilemiştir. Önceki PPK toplantı haftasından 5 Haziran’a kadar Devlet İç Borçlanma Senetleri piyasasından 0,7 milyar ABD doları çıkış, hisse senedi piyasasından ise 1,2 milyar ABD doları çıkış olmak üzere toplam 1,9 milyar ABD doları net portföy çıkışı gerçekleşmiştir.

Talep ve üretim

Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla (GSYH), 2026 yılının ilk çeyreğinde yıllık ve çeyreklik bazda sırasıyla yüzde 2,5 ve yüzde 0,1 oranlarında artmıştır. Üretim yönünden değerlendirildiğinde, birinci çeyrekte yıllık büyümenin temel belirleyicisi hizmetler sektörü olmuştur. Bitkisel üretimdeki don ve kuraklık olayları kaynaklı gerilemenin etkisiyle tarım katma değerinde 2025 yılının genelinde gerçekleşen yıllık bazdaki düşüş bu yılın birinci çeyreğinde yerini artışa bırakmıştır. Aynı dönemde, sanayi katma değeri yıllık bazda gerilemiş, inşaat katma değeri ve net vergi kalemlerinde ise büyüme yavaşlamıştır. Harcama yöntemiyle incelendiğinde, özel tüketim ve toplam yatırımların yıllık büyümeye pozitif katkısının bir önceki çeyreğe kıyasla bir miktar gerilediği görülmüştür. Çeyreklik bazda ise özel tüketim büyümeye oldukça sınırlı bir katkı verirken toplam yatırımların katkısı negatif olmuştur. Mal ve hizmetlerin hem ihracatında hem de ithalatında düşüş gerçekleşirken, net ihracatın çeyreklik büyümeye negatif katkısı azalarak devam etmiştir. Özetle, ilk çeyreğe ait veriler iktisadi faaliyetin yavaşlamaya devam ettiğini göstermiştir.

Mart ayında perakende satış hacim endeksinde aylık bazda yüzde 2,6 oranında, çeyreklik bazda ise yüzde 5,4 oranında artış gerçekleşmiştir. Altın hariç perakende satışların aylık ve çeyreklik artışı, sırasıyla yüzde 0,9 ve yüzde 3,1 olarak daha düşük olmuştur. Aynı dönemde ticaret satış hacim endeksi, aylık bazda yüzde 1,9, çeyreklik bazda ise yüzde 1,8 oranında artış göstermiştir. Hizmet üretim endeksinde mart ayında, aylık bazda yüzde 0,5, çeyreklik bazda ise yüzde 1,6 oranında artış olmuştur. Kartla yapılan harcamalar mayıs ayı itibarıyla ikinci çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla daha zayıf seyretmektedir. Beyaz eşya satışları nisan ayında artmıştır. Otomobil satışları ise mayıs ayı itibarıyla yılın ikinci çeyreğinde, bir önceki çeyrekteki gerilemesini sürdürmüştür. İmalat sanayi firmalarına yönelik anket verileri, mayıs itibarıyla yılın ikinci çeyreğinde kayıtlı iç piyasa siparişlerinde bir miktar artışa, geleceğe yönelik iç piyasa sipariş beklentilerinde ise gerilemeye işaret etmiştir. Tüketim harcamalarına ilişkin firma görüşmelerinden edinilen tespitler de yurt içi satışlardaki ılımlı seyrin yılın ikinci çeyreğinde devam ettiğini göstermektedir. Özetle, ikinci çeyreğe ilişkin öncü veriler iç talepteki zayıf seyrin sürdüğüne işaret etmektedir.

Mart ayında sanayi üretim endeksi, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak aylık bazda yüzde 0,8 oranında, takvim etkilerinden arındırılmış olarak yıllık bazda yüzde 1,1 oranında azalmıştır. Çeyreklik bazda sanayi üretimi, ilk çeyrekte yataya yakın seyretmiştir. Bu dönemde, inşaat bağlantılı sektörlerde üretim, ana endeksin aksine gerilemiştir. Bu gelişmenin temelinde, deprem konutlarının 2025 yılında teslim edilmesi hedefiyle uyumlu olarak, özellikle geçtiğimiz yılın ikinci yarısında daha kuvvetli seyreden inşaat bağlantılı sektörlerdeki üretimin yılın ilk çeyreğinde kısmen normalleşmesi yatmaktadır. Ana eğilimi izlemek amacıyla tipik oynaklık sergileyen diğer ulaşım ve benzeri sektörler dışlandığında, sanayi üretimi çeyreklik bazda sınırlı bir gerileme kaydetmiştir. Bu çerçevede, sanayi üretiminin ana eğilimi halen zayıf seyretmektedir. İmalat sanayine yönelik anket göstergeleri, mart-nisan döneminde savaş kaynaklı etkilerle geleceğe yönelik üretim beklentilerinde bozulma ima etmiştir. Mayıs ayı iktisadi yönelim anketi verileri ise üretim beklentilerinde kısmi toparlanmaya işaret etmektedir. Çeyreklik olarak ise mayıs ayı itibarıyla üretim beklentileri bir önceki çeyreğe göre düşüş göstermiştir. Diğer taraftan kapasite kullanım oranı mayıs ayı itibarıyla ikinci çeyrekte yataya yakın seyretmiştir. Oynaklık sergileyen petrol sektörü dışlandığında ise kapasite kullanımında sınırlı artış gözlenmektedir. İnşaat üretim endeksi, yılın ilk çeyreğinde, çeyreklik bazda yüzde 2,7 oranında azalış, bir önceki yılın aynı dönemine göre ise yüzde 4,1 oranında artış kaydetmiştir.

Nisan ayında mevsimsellikten arındırılmış istihdam 32,2 milyon kişi seviyesinde gerçekleşmiş ve bir önceki çeyrek ortalamasına kıyasla yüzde 0,4 oranında azalmıştır. Bu dönemde, işgücüne katılım oranı çeyreklik olarak 0,3 puan düşmüştür. İstihdamda ve katılım oranındaki gerilemelerin birbirini büyük ölçüde dengelemesiyle işsizlik oranı çeyreklik olarak yüzde 8,2 seviyesinde yatay seyretmiştir. Anket göstergeleri, imalat sanayi firmalarının geleceğe yönelik istihdam beklentilerinde tarihsel ortalamanın altında seyreden görünümün devamına işaret etmektedir.

Mart ayında cari işlemler dengesi aylık bazda 9,7 milyar ABD doları açık vermiştir. 12 aylık birikimli cari açık önceki aya kıyasla 4,8 milyar ABD doları artarak 39,7 milyar ABD doları olmuştur. Seyahat gelirleri aylık bazda 2,9 milyar ABD doları, 12 aylık birikimli olarak 60,4 milyar ABD doları düzeyinde gerçekleşmiştir. Hizmetler dengesi fazlası ise 63,1 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşerek güçlü seyrini sürdürmüştür.

Mayıs ayında, mevsimsellikten arındırılmış olarak ihracat ve ithalat artış kaydetmiştir. İhracattaki aylık artış, çalışma günü sayısında Kurban Bayramı ve bununla bağlantılı idari izin kaynaklı azalışa ve savaşın devam eden etkilerine rağmen güçlü olmuştur. İhracatta son dönemde gözlenen görece güçlü görünümde, jeopolitik gelişmelerin ve artan lojistik maliyetlerinin talebi arızi olarak Türkiye’ye kaydırmasının da rol oynadığı değerlendirilmektedir. Bu gelişmeler doğrultusunda, 12 aylık birikimli dış ticaret açığı bir önceki aya göre gerilemiştir. Mayıs ayında altın ithalatı bir miktar azalmış, 12 aylık birikimli altın ithalatı 21,1 milyar ABD doları olmuştur. Mevcut veriler ışığında, 12 aylık birikimli cari açığın nisan ve mayıs aylarında azalacağı öngörülmektedir. Yakın dönemde gerçekleşen jeopolitik gelişmelerin cari açık üzerindeki olumsuz etkilerinin yılın ikinci yarısında sürebileceği, söz konusu etkilerin boyutunun ise gelişmelerin süresine ve şiddetine göre farklılaşacağı değerlendirilmektedir. Nisan-mayıs döneminde mevsimsellikten arındırılmış tüketim malı ithalatı bir önceki çeyreğe göre sınırlı olarak gerilemiştir. Mayıs ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri ile haziran ayı için yüksek frekanslı öncü veriler beraber değerlendirildiğinde, üç aylık ortalama eğilimler, ihracatta ve ithalatta artışa, dış ticaret açığında ise yılın ilk çeyreğine kıyasla sınırlı bir gerilemeye işaret etmektedir.

Cari açığın finansmanı tarafında, bankacılık sektörünün 12 aylık birikimli uzun vadeli borç çevirme oranı mart ayında yüzde 151,5 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu oran, bankacılık sektörü dışındaki firmalarda yüzde 213,6 olmuştur. Bu çerçevede, yurt dışı borçlanma imkanlarının yüksek seviyelerini koruduğu değerlendirilmiştir.

Enflasyon gelişmeleri ve beklentiler

Tüketici fiyatları mayıs ayında yüzde 1,71 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,24 puan yükselişle yüzde 32,61 seviyesinde gerçekleşmiştir. Mayıs ayında tüketici fiyatlarının seyrinde ulaştırma hizmetleri, giyim ve işlenmiş gıda fiyatları öne çıkmıştır. Bu doğrultuda, yıllık enflasyon hizmet, temel mal ve gıda gruplarında artarken, diğer ana gruplarda gerilemiştir. B endeksinin (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içecekler ve tütün ile altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı 0,79 puan artışla yüzde 31,30’a yükselirken, C endeksinin (enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı 0,61 puan artışla yüzde 30,44 olmuştur.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, enerji, gıda ve alkolsüz içecekler ile alkol-tütün-altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,29, 0,12 ve 0,03 puan azalırken; hizmet ve temel mallar gruplarının katkıları sırasıyla 0,40 ve 0,28 puan artmıştır.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla zayıflamıştır. Mevsimsel etkilerden arındırıldığında bir önceki aya benzer seyrettiği izlenen aylık hizmet enflasyonunda, ulaştırma hizmetleri fiyatları öne çıkmıştır. Akaryakıt fiyatlarındaki gelişmelerin yansımalarıyla son üç aylık dönemde ulaştırma hizmetlerinde kaydedilen birikimli fiyat artışı yüzde 18,9’a ulaşmıştır. Temel mal enflasyonunda giyim ve ayakkabı alt grubundaki yükselişin etkisi hissedilirken, diğer alt gruplarda aylık enflasyon nispeten ılımlı seyretmiştir. Gıda fiyatlarında mayıs ayında gözlenen düşüşte sebze ürünleri öncülüğünde işlenmemiş gıda alt grubu etkili olmuştur. Sebze fiyatları olumsuz arz koşullarının etkisiyle yılın ilk aylarında ulaşmış olduğu yüksek seviyelerden gerilemeye başlamıştır. Diğer taraftan işlenmiş gıdada aylık enflasyon bir önceki aya kıyasla yavaşlasa da süt ve süt ürünleri öncülüğünde yüksek seyretmeye devam etmiştir. Mayıs ayında enerji fiyatları sınırlı oranda düşmüş, bu gelişmede uluslararası petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle akaryakıt fiyatları belirleyici olmuştur.

Yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir miktar gerilemiştir. Mevsimsellikten arındırılmış aylık enflasyon B ve C endeksinde bir önceki aya kıyasla düşüş göstermiştir. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan hizmette görece yatay seyrederken temel mallar ve işlenmiş gıdada zayıflamıştır. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, enflasyonun ana eğiliminin, yaşanan jeopolitik şokun etkisiyle nisan ayında kaydetmiş olduğu artış sonrasında, mayıs ayında gerilediği takip edilmiştir. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise belirgin bir değişim göstermemiştir.

Mayıs ayı itibarıyla üç aylık ortalamalar bazında mevsim etkilerinden arındırılmış enflasyon bir önceki aya kıyasla hizmet sektöründe sınırlı oranda gerilerken temel mallarda bir miktar yükselmiştir.

Hizmet sektöründe hâkim olan fiyatlama davranışı önemli bir atalete ve şokların enflasyon üzerindeki etkilerinin uzun bir zamana yayılmasına neden olmakta ve hizmet enflasyonu mallara göre yüksek seyretmektedir. Mayıs ayı itibarıyla yıllık bazda mal enflasyonu yüzde 28, hizmet enflasyonu ise yüzde 41 civarında seyretmektedir. Alt gruplar bazında incelendiğinde, yıllık enflasyon ulaştırmada daha belirgin olmak üzere ulaştırma ve haberleşme gruplarında yükselirken, lokanta ve otel grubunda yataya yakın seyretmiş, kira ve diğer hizmetlerde ise gerilemiştir. Mayıs ayında ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışı akaryakıt fiyat gelişmelerinin yansımasına ek olarak bayramın etkisiyle yüzde 5,61 oranı ile güçlü seyrini korumuştur. Bu grupta, havayolu ile yolcu taşımacılığı fiyatları yüzde 15,22’lik artış ile öne çıkmaya devam etmiş, şehirlerarası otobüs fiyatlarında yüzde 5,46’lık artış görülmüştür. Bu dönemde, haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 1,69 ile görece yatay seyretse de yıllık enflasyonundaki yükseliş eğilimi sürmüştür. Diğer taraftan, kira grubunda aylık fiyat artışı yüzde 2,15 olurken, yıllık enflasyon 1,39 puan azalışla yüzde 49,77’ye gerilemiştir. Mayıs ayında, lokanta-otel enflasyonu yüzde 1,87 ile önceki aya kıyasla yavaşlarken, diğer hizmetlerde aylık fiyat artışı yüzde 1,14 ile görece ılımlı seyretmiştir.

Yurt içi üretici fiyatları mayıs ayında yüzde 2,75 oranında artmış, yıllık üretici enflasyonu 0,34 puan yükselerek yüzde 28,93 olmuştur. Üretici fiyatları üzerinde küresel emtia fiyatlarındaki artışların etkileri gözlenmeye devam etmektedir. Bu dönemde, enerji fiyatları yaşanan küresel şokun etkisiyle yüzde 6,60 ile yüksek bir oranda artmayı sürdürmüştür. Böylelikle, son üç aylık dönemde yurt içi enerji üretici fiyatlarındaki birikimli artış yüzde 17 oranına ulaşmıştır. Mayıs ayında ara malı fiyatları yüzde 2,94 oranında artarken, sermaye malları ile dayanıklı ve dayanıksız tüketim mallarında fiyat artışları görece daha düşük olmuştur. Sektörel bazda incelendiğinde ise doğal gaz, ham petrol, kauçuk-plastik, kimyasal ürünler gibi jeopolitik gelişmelerin etkilerinin belirgin olduğu alt gruplarda fiyat artışları yüksek seyretmiştir. Eşel mobil mekanizması tüketici fiyat artışlarını sınırlarken, vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha fazla etkilendiği not edilmelidir.

Mayıs ayında uluslararası emtia fiyatları hız kesmekle birlikte yükselmeye devam etmiştir. Bu dönemde ham petrol fiyatları gerilerken, endüstriyel metal ve tarımsal emtia fiyatlarında artış sürmüştür. Haziran ayının ilk on günü itibarıyla ise metallerdeki artış eğilimine karşın, enerji ve tarımsal emtialarda yaşanan düşüşlerin etkisiyle emtia ana endeksi gerileme kaydetmiştir. Mart ve nisan aylarında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle belirgin şekilde yükselen Brent ham petrol fiyatları izleyen dönemde gerilemiştir. Mayıs ayında ortalama 107,5 ABD doları seviyesinde olan Brent ham petrol fiyatları haziran ayının ilk on günü itibarıyla ortalama 97,9 ABD doları seviyesine gerilemiştir. Ham petrol fiyatlarındaki yüksek oynaklık ise sürmektedir. TTF doğal gaz fiyatları mart ayında Brent ham petrole benzer biçimde önemli bir artış kaydettikten sonra nisan ayında bir miktar gerilemiş, mayıs ayından itibaren ise tekrar artış kaydetmiştir. Altın fiyatlarında düşüş eğilimi sürmektedir. Şubat-nisan döneminde artış gösteren FAO gıda fiyatları endeksi, mayıs ayında yağ ve süt ürünleri fiyatları öncülüğünde sınırlı bir oranda gerilemiştir. Son dönem yaşanan jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizlikler başta enerji ve hammadde akışında kesintilere neden olarak, üretim maliyetlerini artırmakta ve küresel ölçekte enflasyonist baskı oluşturma riski taşımaktadır.

Bu görünüm altında, Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi kademeli yükselişini sürdürerek arz yönlü baskıların güçlendiğine işaret etmektedir. Yaşanan jeopolitik gelişmelerle Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler varlığını korumakta, küresel navlun maliyetleri olumsuz seyretmektedir. Küresel ve Çin’e yönelik konteyner endekslerinde mart ayından itibaren kaydedilen yükselişler haziran ayının ilk on günü itibarıyla da korunurken, kuru yük endekslerinde mart ayından bu yana devam eden artışlar bu dönemde yerini kısmi bir gerilemeye bırakmıştır. Öte yandan, döviz kuru sepeti haziran ayının ilk on günü itibarıyla ılımlı seyrini sürdürerek, maliyet baskılarını kısmen sınırlamıştır. Mevsimsel etkilerden arındırılmış imalat sanayi PMI verileri mayıs ayında girdi ve fiyat endekslerinde zayıflama gösterirken teslim sürelerinde de kısmi bir düzelmeye işaret etmiştir. TCMB saha gözlemleri de jeopolitik gelişmelerin tedarik süreçleri üzerindeki olumsuz etkisinin sınırlı kaldığını ima etmektedir.

Mayıs ayında piyasa katılımcılarının enflasyon beklentilerinde yükseliş gözlenmiştir. Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi 1,4 puan yükselerek yüzde 28,9 seviyesinde; 2027 yıl sonu enflasyon beklentisi 1,0 puan artışla yüzde 21,1 düzeyinde gerçekleşmiştir. On iki ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi 0,4 puan yukarı yönlü güncelleme ile yüzde 23,8 olurken, yirmi dört ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi 0,4 puan artışla yüzde 18,4 oranında ölçülmüştür. 5 yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi yüzde 11,9 düzeyinde yatay seyretmiştir. Reel sektör beklentilerine bakıldığında, firmaların on iki ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi, mayıs ayında 0,6 puan azalarak yüzde 33,1 seviyesinde ölçülmüştür. Aynı dönemde hane halkının on iki ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi ise 2,1 puan düşüşle yüzde 49,5 seviyesine gerilemiştir. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir.

Öncü veriler, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün haziran ayında da sürdüğüne işaret etmektedir. Göstergeler mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonunun yavaşlayacağını, temel mallar enflasyonunun ise görece yatay bir seyir izleyeceğini ima etmektedir. İşlenmemiş gıda fiyatlarında sebze fiyatları kaynaklı düşüş gözlenirken, işlenmiş gıda fiyatlarının artış oranında yavaşlama öngörülmektedir. Haziran ayında yurt içi enerji fiyatlarının görece yatay bir seyir izleyeceği tahmin edilmektedir. Söz konusu gelişmede, elektrik ve doğal gaz fiyatlarındaki artışa karşın, uluslararası Brent petrol fiyatlarındaki gerilemeye istinaden akaryakıt fiyatlarındaki düşüş etkili olmaktadır. Hizmet grubunda, yakın dönemde yüksek artışlar kaydeden ulaştırma hizmetlerinin akaryakıt fiyatlarındaki son dönem gerilemeler ve ortadan kalkan bayram kaynaklı etkiler ile birlikte haziran ayında ılımlı seyredeceği, kiralarda ise yavaşlama eğiliminin süreceği öngörülmektedir. Temel mal grubunda, son iki ayda yeni sezona geçişin kuvvetli etkilerinin izlendiği giyim ve ayakkabı tarafında indirim sezonuna geçiş ayı olan haziranda fiyatların düşük bir artış göstermesi öngörülmektedir. Dayanıklı tüketim mallarında aylık enflasyonun ılımlı seyretmesi beklenmektedir. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.

Para politikası

Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37’de sabit tutulmasına karar vermiştir. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’te sabit tutmuştur.

Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır. ’’

DSİ’den yapılan yazılı açıklamaya göre, Erzincan’da bulunan Bağıştaş 1 ve Bağıştaş 2 Barajı ve HES tesislerinin toplam kurulu gücünün 189,23 megavat olduğunu belirtildi.

Tesislerin yıllık ortalama 683,97 gigavatsaat enerji üretim potansiyeline sahip olduğunu aktaran DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, santrallerin işletmeye alındığı tarihten bugüne kadar toplam 5 milyar 849 milyon 640 bin kilovatsaat enerji üretimi gerçekleştirdiğini ifade etti.

Balta, hidroelektrik santrallerinin yerli ve temiz enerji üretimiyle ülkenin enerji ihtiyacının karşılanmasına katkı sunduğunu vurgulayarak, tesislerin dışa bağımlılığın azaltılmasına destek verdiğini kaydetti.

Hidroelektrik santrallerinin ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 1 milyar 880 milyon lira katkı sağladığını belirten Balta, enerji arz güvenliğinin sürdürülebilir kalkınma açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.

Fiziksel enerjinin varış yerleri itibarıyla en büyük pay ekonomik faaliyetlerin oldu

Fiziksel enerjinin varış yerleri itibarıyla, 2024 yılında, ekonomik faaliyetler yüzde 51,7 ile en büyük payı alırken hanehalklarının oranı ise yüzde 9,3 olarak hesaplandı. Toplam enerji kullanımına göre, ekonomik faaliyetler içinde ise en büyük pay yüzde 39,7 ile imalat sanayinin oldu.

Enerji ürünlerinin nihai kullanımı 5 bin 727 petajul oldu

Enerji ürünlerinin nihai kullanımı 2024 yılında 5 bin 727 petajul oldu. Nihai enerji kullanımında hanehalklarının payı yüzde 32,7, imalat sanayinin payı yüzde 31,1 olurken, imalat sanayini yüzde 23,5 ile ticaret, hizmetler ve ulaştırma sektörü takip etti.

Enerji ürünlerinin nihai kullanımında en çok petrol ürünleri tüketildi

Enerji ürünlerinin nihai kullanımında 2024 yılında petrol ürünleri yüzde 41,9 ile ilk sırayı aldı. Petrol ürünlerini sırasıyla, yüzde 22,4 ile elektrik, yüzde 22,0 ile doğal gaz, yüzde 7,7 ile kömür ürünleri, yüzde 4,6 ile ısı ve yüzde 1,4 ile diğer ürünler takip etti.

Çeşitlendirme ve bağlantısallık

Son yıllarda dünyanın çok sayıda krizle karşı karşıya kaldığına dikkat çeken Bakan Bayraktar, mevcut tablonun "yeni normal" olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, "Krizler ve belirsizlikler çağında yaşıyoruz. Kendimizi bu yeni normale ve bu gelişmelere hazırlamamız gerekiyor" diye konuştu. Bu süreçte enerji güvenliğinin sağlanabilmesi için iki temel unsurun öne çıktığını ifade eden Bayraktar, "Bu durumu yönetebilmek için iki şeye ihtiyacımız var, çeşitlendirme ve bağlantısallık. Çeşitlendirme ve daha fazla enterkoneksiyon bir arada yürütülmeli" dedi.

Kapasiteler artabilir

Mevcut enerji altyapısının daha etkin kullanılmasının önemine vurgu yapan Bakan Bayraktar, Trans Anadolu Boru Hattı’nın (TANAP) halen önemli ölçüde kullanılmayan kapasiteye sahip olduğunu dile getirdi. Sınırlı yatırımlarla mevcut hatların kapasitesinin artırılabileceğine işaret eden Bakan Bayraktar, Kerkük’ten Basra’ya uzanacak ilave bağlantılarla Irak-Türkiye Boru Hattı’nın tam kapasiteyle kullanılabileceğini belirtti.

"İhtiyacımız olan tek şey; güçlü siyasi irade, kararlılık ve güçlü liderliktir"

Yeni altyapı ve enterkoneksiyon projelerinin de enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğunu dile getiren Bakan Bayraktar; Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan arasında planlanan elektrik enterkoneksiyon projesine işaret etti. Söz konusu projenin gelecekte Orta Asya’ya kadar uzanabileceğini ifade eden Bayraktar, bunun bölgesel ölçekte elektrik ticaretini ve enerji güvenliğini güçlendireceğini kaydetti Enerji alanındaki projelerin hayata geçirilmesi için siyasi kararlılığın önemli olduğuna dikkati çeken Bakan Bayraktar, "İhtiyacımız olan tek şey; güçlü siyasi irade, kararlılık ve güçlü liderliktir" açıklamasını yaptı.

Azerbaycan ile örnek iş birliği

Bakan Bayraktar, Forum’da basın mensuplarına açıklamalarda da bulundu. Bakan Bayraktar, dünyada yaşananların enerji güvenliğini daha da ön plana çıkardığını ve dünyanın zorlu bir süreçten geçtiğini belirtti. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki enerji iş birliğinin örnek teşkil ettiğine işaret eden Bakan Bayraktar, "Boru hatları gibi projelerle Türkiye ve Azerbaycan hakikaten örnek iş birliği yapıyor. Enerjide uzun dönemli iş birliklerinin temelinde üretici, taşıyıcı ve tüketici ülkelerin dengeli bir şekilde bu süreci paylaşması yatıyor. Türkiye, Azerbaycan ile birlikte hem kendi arz güvenliğine hem de Avrupa’nın arz güvenliğine önemli katkı sunuyor" dedi.

Hem doğal gazda hem elektrikte

Forum kapsamında yeni projelerin de ele alındığını ifade eden Bakan Bayraktar, Türkmenistan gazının Türkiye’ye ulaştırılmasına yönelik imza töreninin önemli olduğuna vurgu yaptı. Türkiye’nin bir yandan arz güvenliğini sağlamaya yönelik anlaşmalar yaptığını, diğer yandan da komşu ülkelerle enerji bağlantılarını güçlendirmeye çalıştığını ifade eden Bayraktar, "Avrupa’yla bağlantımızı güçlendirip hem doğal gazda hem elektrikte bunu artırmaya çalışıyoruz" dedi.

TANAP’ın elektrik versiyonu

Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan arasında planlanan elektrik bağlantı projesine de değinen Bakan Bayraktar, "Ben ona ‘TANAP’ın elektrik versiyonu’ diyorum. TANAP projesi gibi gazı değil, buradaki elektrik kaynaklarını, Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya götürme projesini önümüzdeki haftalarda ve aylarda daha yoğun şekilde duyacaksınız" dedi.

"Türkmen gazının Azerbaycan üzerinden Türkiye’ye ve Avrupa’ya gitmesine herkesin ’evet’ diyeceği bir zamandayız"

Bakan Bayraktar, "Türkmen gazının artık Azerbaycan üzerinden Türkiye’ye ve Avrupa’ya gitmesinin zamanının geldiği noktasında ifadeler oldu. Bütün mevkidaşlarımız bu konulara son derece ilgili. Belki zamanlama olarak da artık herkesin ’evet’ diyeceği bir zamandayız" ifadelerini kullandı.

Türkiye hazır

Şu anda dünyanın arz güvenliği ve enerji kaynaklarına erişimle alakalı çok önemli bir süreç yaşadığına dikkati çeken Bakan Bayraktar, "Türkiye bu konuda hazır. Bugüne kadar yaptığımız projeler ve sunduğumuz katkılarla bunu ortaya koyduk. Geçtiğimiz yıldan bu yana Nahçıvan Boru Hattı’nı devreye aldık, Suriye’ye doğal gaz vermeye başladık. Bunlar, bunun küçük örnekleri. İnşallah bunu artırarak devam etmeyi hedefliyoruz" diye konuştu.

Kurulu gücün yüzde 60’tan fazlası yenilenebilir kaynaklardan

Bakan Bayraktar, 31. Bakü Enerji Forumu kapsamında Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından düzenlenen "Orta Asya’da Yenilenebilir Enerji Odaklı Enerji Dönüşümünün Teşvik Edilmesi" başlıklı panelde de değerlendirmelerde bulundu. Orta Asya’nın tarihi bir kavşakta bulunduğunu ifade eden Bayraktar, bölgenin sahip olduğu yüksek yenilenebilir enerji potansiyelinin, enerji dönüşümü hedeflerine ulaşılması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

Türkiye’nin enerji dönüşüm sürecinde aktif rol üstlendiğini belirten Bakan Bayraktar, "Mart ayı itibarıyla toplam kurulu gücümüz 125 gigavatı aşmıştır ve bunun yüzde 60’tan fazlası yenilenebilir kaynaklardan oluşmaktadır" bilgisini verdi. Rüzgar ve güneş enerjisindeki gelişimin cesur politikaların somut sonucu olduğuna vurgu yapan Bayraktar, Türkiye’nin güneş enerjisi ekipmanlarında yüzde 75, rüzgar enerjisi ekipmanlarında da yüzde 70’in üzerinde yerlilik oranına ulaştığını dile getirdi. Bakan Bayraktar, "Bu kurumsal uzmanlığımızı, deneyimimizi, ihale modellerimizi ve sanayi altyapımızı komşu ülkelerimizle paylaşmaya tamamen hazırız" dedi.

Bakan Bayraktar, Bakü’deki temasları kapsamında Ukrayna Başbakan Birinci Yardımcısı ve Enerji Bakanı Denys Shmyhal, Özbekistan Enerji Bakanı Jurabek Mirzamahmudov ve Mısır Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Karim Badawi ile görüşmeler de gerçekleştirdi.

Sıfır Atık Vakfı tarafından organize edilen Forumda, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, ‘Sürdürülebilir Gelecek İçin Enerji Verimliliği ve Kaynak Yönetimi’ temasıyla gerçekleştirilecek olan Yüksek Düzeyli Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanları Oturumu’na ev sahipliği yapacak. Söz konusu oturumda enerji verimliliği, yenilenebilir enerji yatırımları, döngüsel ekonomi uygulamaları, atıkların enerji süreçlerine entegrasyonu, kaynak verimliliği ve enerji güvenliği gibi birçok konu başlığı masaya yatırılacak.

"Somut çözümleri şekillendireceğiz"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Ortak evimiz dünyayı korumak için İstanbul’da küresel bir zirveye ev sahipliği yapıyoruz. Sıfır Atık Forumu’nda; bakan düzeyinde katılımcılar, uluslararası karar vericiler ve sektör temsilcileri bir araya gelecek. Forum marjında düzenlenecek ‘Sürdürülebilir Gelecek İçin Enerji Verimliliği ve Kaynak Yönetimi’ temalı yüksek düzeyli oturumla enerji verimliliğinin artırılması ve temiz enerjiye geçiş konularında somut çözümleri hep birlikte şekillendireceğiz" açıklamasında bulundu.

"Enerji verimliliği ve sıfır atık iki ayrılmaz başlık"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ise "Enerji verimliliği ve sıfır atık iki ayrılmaz başlık. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendinin himayeleri ve liderliğinde 5-7 Haziran’da Sıfır Atık Vakfı olarak gerçekleştireceğimiz Sıfır Atık Forumu’nda yol haritası ortaya çıkacak. İstanbul’u dünyadaki sıfır atık ve enerji verimliliği konularının merkezi haline getirmek istiyoruz" ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin elektrik kurulu gücü, 2026’nın Nisan ayında da yükselişini sürdürerek 125 bin 410 megavata yükseldi. Toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 62,5’ine karşılık gelen 78 bin 377 megavatlık kısmını yenilenebilir enerji oluşturdu. Yerli kaynakların payı ise yüzde 71,7 oldu.

Nisan ayı sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünde 26 bin 769 megavat ile güneşin payı yüzde 21,3’e çıktı. 15 bin 75 megavata ulaşan rüzgârın payı da yüzde 12 olarak kayıtlara geçti. Güneş ve rüzgâr kurulu gücünün toplamı ise nisanda yüzde 33,3’lük pay ile 41 bin 844 megavata yükselmiş oldu. Böylece toplam kurulu gücün 3’te 1’i sadece rüzgâr ve güneşten oluştu.

Verileri değerlendiren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, elektrik kurulu gücünün artmaya devam ettiğini belirterek, "2035 Net Sıfır Emisyon hedefimize önemli bir katkı sağlayan yenilenebilir enerji, kurulu gücümüz içerisinde giderek daha fazla yer ediniyor. Sadece güneşte son 13 yılda sıfırdan 26 bin 769 megavatlık bir kurulu güce eriştik. Güneş, bu yıl sonunda hidrolik gücü geçerek toplam kurulu güçte zirveye çıkacak. 2024 yılında devreye aldığımız rüzgâr ve güneş santralleri ile bir rekor kırmıştık. Önümüzdeki hafta Cumhurbaşkanımızın teşrifleri ile gerçekleştireceğimiz 2025 Yılı Yenilenebilir Enerji Yatırımları Toplu Açılış Töreni ile inşallah bu alanda yeni bir rekora daha imza atacağız" açıklamasında bulundu.

2026 Nisan ayı sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünün kaynaklara göre dağılımı ise hidroelektrikte yüzde 25,8, güneş enerjisinde yüzde 21,3, doğal gazda yüzde 20, rüzgar enerjisinde yüzde 12, yerli kömürde yüzde 9,2 ve ithal kömürde yüzde 8,3 olarak kaydedildi.

"Elektrik iletim ticareti projesi ‘Güney Elektrik Koridoru’ diyebileceğimiz büyüklükte bir proje"

Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan ve Bulgaristan ile birlikte gerçekleştirilen elektrik iletim hattına dair Bakan Bayraktar, şu ifadelere yer verdi:

"Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan ve Bulgaristan olarak başladığımız ve şu anda önemli bir aşamaya geldiğimiz elektrik iletim hattı, elektrik iletim ticareti projesi; hakikaten ‘elektriğin TANAP’ı’ diyebileceğimiz, ‘Güney Elektrik Koridoru’ diyebileceğimiz büyüklükte bir proje. Projeye katılmak isteyen başka ülkeler de var, özellikle Avrupa tarafından. Şu an itibarıyla Azerbaycan’dan gelecek yenilenebilir enerjinin Gürcistan üzerinden Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden Bulgaristan’a, oradan Avrupa’ya aktarılmasıyla alakalı bir proje. Biraz önce tamamladığımız toplantı neticesinde bir fizibilite çalışmasının kararını birlikte aldık. İnşallah en kısa zamanda hükümetler arası anlaşmaya, belki devlet başkanlarımızın imza atacağı bir anlaşmaya dönüşecek. Dolayısıyla burada önemli bir ilerleme oldu."

"Türkiye’den, Yunanistan’a ve Yunanistan’dan İtalya’ya gidecek yeni bir doğal gaz boru hattı üzerine çalışma mutabakatı sağlandı"

BOTAŞ’ın Edison’la yaptığı bir anlaşma olduğunu belirten Bayraktar, "Anlaşmada LNG ve doğal gaz ticareti ile alakalı bir kısım var ama daha ilginci; Türkiye’den başlayacak, Yunanistan’a ve Yunanistan’dan İtalya’ya gidecek yeni bir doğal gaz boru hattı üzerinde de bugün bir çalışma mutabakatı sağlanmış oldu. Bunu da fevkalade önemsiyoruz. Bu, bizim özellikle bu içinde bulunduğumuz sıkıntılı süreçte, kriz ortamında dünyaya; bu proje özelinde Avrupa’ya sunduğumuz önemli alternatiflerden bir tanesi" ifadelerini kullandı.

"Yeni sondaj gemilerimizle 2028 hedefine yetişmek için üretimi artırıyoruz"

Üçüncü faz ile beraber 2028’de 16-17 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını Türkiye’nin kendi gazıyla karşılar hale geleceğini vurgulayan Bayraktar, "Bir taraftan yeni sondaj gemilerimizle 2028 hedefine yetişmek için üretimi artırıyoruz, bir taraftan da Türkiye’nin yeni keşiflere ihtiyacı var. Şu anda devam eden keşif amaçlı bir sondajımız var Eflani kuyusunda. İnşallah önümüzdeki günlerde onun neticesini alacağız. Şu anda erken bir şey söylemek için ama ümitvarız. İnşallah oradan iyi bir netice alıp yeni keşiflerle de bu rezerv miktarını artırmaya gayret ediyoruz" diye konuştu.

"KKTC ile öngördüğümüz 97 kilometrelik bir doğal gaz boru hattına ihtiyaç var"

Çok uzun zamandır KKTC’nin ihtiyaç duyduğu elektriğin Türkiye’den oraya gitmesiyle alakalı üzerinde çalışılan bir kablo projesi olduğunu söyleyen Bakan Bayraktar, "Ada bize 70-80 kilometrelik bir mesafede ve maalesef şu anda adada fosil yakıtla elektrik üretiliyor. Bunun çevresel etkilerini göz ardı etmemek lazım. Arz güvenliğinde zaman zaman sıkıntılar da olabiliyor. Çünkü adanın da elektrik ihtiyacı artmaya devam ediyor. Biz bunu sağlamak adına iki tane proje geliştirdik. Bunlardan bir tanesi, elektrikle adayı beslemek. Bir diğeri de aslında biraz daha stratejik ve biraz daha büyük bir proje; adaya doğal gaz götürmek. KKTC ile Türkiye’ye baktığınızda, arada bizim şu anda öngördüğümüz 97 kilometrelik bir doğal gaz boru hattına ihtiyaç var. Alanya’dan başlayan bir boru hattıyla beraber adaya ulaşmak istiyoruz" şeklinde konuştu.

Alparslan Bayraktar, KKTC’ye doğal gaz ulaştırarak sıvı yakıt kullanan santrallerin daha çevreci bir sisteme dönüştürülmesinin hedeflendiğini belirtti. Bayraktar, Akdeniz’de muhtemel doğal gaz keşiflerinin de ileride KKTC üzerinden Türkiye ve Avrupa’ya taşınabileceğini ifade ederek, mühendislik çalışmalarının bu yıl tamamlanmasının, boru hattı projesinin ise 2028’de hayata geçirilmesinin planlandığını söyledi.

Aydın, Muğla ve Denizli’yi kapsayan Güney Ege Bölgesi’nin enerji ihtiyacının yüzde 65’ini sağlayan Yeniköy Kemerköy Enerji mart ayında Türkiye’nin genelinde tüketilen elektriğin yüzde 2,54’lük kısmını sağladı. Şirket, yerli kaynaklardan gerçekleştirdiği üretimle yıllık 1,4 milyar metreküp doğal gaz ithalatının önüne geçerek yaklaşık 600 milyon dolarlık kaynağın yurt içinde kalmasına katkı sunuyor. Aynı zamanda 2,7 milyon hanenin aylık elektrik ihtiyacını yerli kaynaklarla karşılanmasını sağlıyor. Bu katkı, enerji ithalatının azaltılması ve cari açığın düşürülmesi açısından önem taşıyor.

"Yerli kömür olmazsa santraller de olmaz"

Yerli kaynakların enerji arz güvenliği ve bölgesel kalkınma açısından kritik rol üstlendiğini ifade eden Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdür Yardımcısı Burak Işık, "Yerli kaynaklarımız, enerji sistemindeki arz sürekliliğinin ve üretim dengesinin korunmasında kritik rol üstleniyor. Hepimizin bildiği üzere elektrik üretimi bir kamu hizmetidir. İlaveten yerli kaynaklardan elektrik üretimi ülkemizin enerji arz güvenliği açısından ticari hesapların üstünde bir konudur. Yeniköy ve Kemerköy santrallerimizin faaliyetleri bölgedeki yerli linyit rezervleri üzerine kurulu. Yani santrallerimizde elektrik üretiminin devamlılığı, madenlerden elde edilen yerli kömür kaynağıyla doğrudan bağlantılıdır. Eğer kömür çıkarılmazsa santral çalışmaz, istihdam sağlanamaz ve ne yazık ki elektrik üretimi yapılamaz" dedi.

"Yerli kaynaklar hem enerji arz güvenliğini hem bölgesel kalkınmayı destekliyor"

Yerli kaynaklardan elektrik üretiminin enerji arz güvenliği kadar, yerel ekonomiler ve kalkınma için de önemli bir konu olduğunu belirten Işık, "Artan enerji talebi, içinde bulunduğumuz jeopolitik riskler ve ithalata bağımlılık, baz yük santrallerinin elektrik sistemi içerisindeki önemini artırıyor. Son yıllarda Avrupa’da yaşanan enerji arz sıkıntıları da elektrik sistemlerinde yeterli ve dengeli üretim kapasitesinin ne kadar hayati olduğunu açık biçimde ortaya koyuyor" diye konuştu.

Termik santrallerin etkisinin yalnızca enerji üretimiyle sınırlı kalmadığını ifade eden Işık, "İstihdamdan yerel ekonomiye, sosyal yapıdan bölgesel kalkınmaya kadar geniş bir etki alanı söz konusu. Bugün Muğla’nın en büyük 3. sanayi şirketi olarak, yüzde 80’i bölge halkından yaklaşık 3 bin kişiye doğrudan istihdam sağlıyor, bölgemizde yıllık 5 milyar TL’lik ticaret hacmi oluşturuyoruz. Milas’ın ve Muğla genelinin kalkınması için kritik bir önem taşıyoruz" dedi.

Programda bir konuşma gerçekleştiren Bakan Bayraktar, enerji alanında tarihi bir dönüşüm sürecinden geçtiklerini ifade etti.

Hürmüz Boğazı’nda başlayan enerji krizinin küresel piyasalara etkisine değinen Bayraktar, yalnızca kaynağa sahip olan ülkelerin değil, enerjiyi çeşitlendirebilen, teknolojiyi geliştirebilen, altyapısını güçlendirebilen ve hızlı karar alabilen ülkelerin güçlü olacağını söyledi.

"Türkiye, enerji arzında bir sıkıntı yaşamayan ülkelerden biridir"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, Türkiye olarak enerjide dışa bağımlılığı azaltan, arz güvenliğini önceleyen, yerli ve yenilenebilir kaynaklarını maksimum düzeyde değerlendiren ve aynı zamanda çevreyle uyumlu bir enerji dönüşümünü hayata geçiren çok katmanlı bir strateji yürüttüklerini söyleyerek, "Bugün hamdolsun Türkiye, enerji arzında bir sıkıntı yaşamayan ülkelerden biridir. Oluşturduğumuz tedarik kaynaklarındaki çeşitlilik, LNG altyapımız, boru hatlarımız, doğal gaz depolama kapasitemiz, elektrik üretim çeşitliliğimiz ve güçlü elektrik iletim sistemimiz sayesinde vatandaşlarımızın enerjiye kesintisiz erişimini sağlıyoruz" açıklamasında bulundu.

"2035 yılında yollarımızda 6 ila 8 milyon elektrikli aracın olacağını öngörüyoruz"

Sanayide, ulaştırmada, tarım alanlarında, şehirleşmede, veri merkezlerinde ve yapay zeka teknolojilerinde elektrik kullanımının arttığını ifade eden Bayraktar, "Bugün Türkiye’de elektrikli araç sayısı 400 bini aşmış durumda. 2035 yılında yollarımızda 6 ila 8 milyon elektrikli aracın olacağını öngörüyoruz. Sadece ulaşım değil, iklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklıklar da elektrik talebini yukarı taşıyor. Geçtiğimiz yaz klima kullanımına bağlı olarak günlük elektrik tüketiminde tarihi rekorlar kırdık. Fakat önümüzde daha sıcak yazlar, daha yoğun enerji tüketimi ve çok daha yüksek bir elektrik talebi oluşmasını bekliyoruz. İşte tam da bu nedenle Türkiye’nin enerji dönüşümünün merkezinde elektrik; elektriğin merkezinde ise yenilenebilir enerji yer almaktadır" ifadelerine yer verdi.

"Türkiye; yenilenebilir enerji kurulu gücünde Avrupa’da ilk 5 ülke arasında, dünyada ise ilk 11 ülke içerisinde"

Bayraktar, AK Parti hükümetleri olarak yenilenebilir enerjide gerçek anlamda bir atılım yaptıklarını sözlerine ekleyen Bayraktar, şu ifadelere yer verdi:

"Türkiye’nin toplam kurulu gücü 125 bin megavatı aşmış durumda ve bunun yaklaşık yüzde 63’ü yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşuyor. Bu başarının en önemli ayaklarından biri rüzgar enerjisi. 2005 yılında sadece 20 megavat olan rüzgâr kurulu gücümüz bugün 15 bin megavat seviyesini geçti. 2025 yılında gerçekleşen 393 milyar kilovatsaatlik toplam elektrik üretimimizin içinde rüzgar santralleri yüzde 10,9’luk paya sahip oldu. Yıllık 34,5 milyar kilovatsaatlik elektrik üretimi ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştık. Artık ülkemizin hemen her köşesinde görmeye alıştığımız rüzgâr türbinleri, bugün Türkiye’nin enerji bağımsızlığının en güçlü sembollerinden biri haline geldi. Yine güneş enerjisinde 2014 yılında sadece 40 megavat olan kapasitemiz bugün 26 bin megavatı aştı. Rüzgâr ve güneşin toplam kurulu güç içindeki payı artık üçte bir seviyesinde. Bugün geldiğimiz noktada Türkiye; yenilenebilir enerji kurulu gücünde Avrupa’da ilk 5 ülke arasında, dünyada ise ilk 11 ülke içerisinde."

"Bugün artık sadece enerji tüketen değil; teknoloji geliştiren, ekipman üreten ve bunu ihraç eden güçlü bir Türkiye var"

Yenilenebilir enerjiyi enerji arz güvenliği, dışa bağımlılığın azalması, düşük cari açık, yerli sanayi ve yüksek teknoloji anlamına geldiğini söyleyen Bakan Bayraktar, "Bugün Türkiye’de rüzgâr türbinlerinde yaklaşık yüzde 60 yerlilik oranına ulaştık. Kule, jeneratör ve kanat üretiminde ise yüzde 70’in üzerine çıktık. Kulelerden jeneratörlere, kanatlardan döküm ekipmanlarına kadar çok geniş bir üretim kabiliyeti oluşturduk. 2014 yılında yalnızca 27 üreticiye sahip olduğumuz yenilenebilir enerji sanayinde bugün 500 yerli üretici faaliyet gösteriyor. Alt tedarikçilerle birlikte yaklaşık 50 bin vatandaşımıza yeşil istihdam sağlıyoruz. Bugün artık sadece enerji tüketen değil; teknoloji geliştiren, ekipman üreten ve bunu ihraç eden güçlü bir Türkiye var. Bu başarı; doğru vizyonun, güçlü siyasi iradenin, kararlı enerji politikalarının ve müteşebbis ruhun bir sonucudur" diye konuştu.

Bayraktar, Ulusal Enerji Planı’na göre Türkiye’nin elektrik talebinin 2035 yılında 510 teravatsaat seviyesine ulaşmasını beklediklerini söyledi. Bu talebi güvenli, temiz ve ekonomik kaynaklarla karşılamak zorunda olduklarına dikkati çeken Bayraktar, "Bu nedenle Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu 2035 hedefi doğrultusunda rüzgâr ve güneş kurulu gücümüzü toplam 120 bin megavata çıkarmayı hedefliyoruz. Bu hedef doğrultusunda; iletim altyapımızı da büyütecek ve daha dirençli bir hale getireceğiz. Çünkü güçlü bir yenilenebilir enerji portföyü, güçlü bir şebeke altyapısı gerektirir. Bu kapsamda; 14 bin 700 kilometre uzunluğunda, 40 gigavat kapasiteli HVDC hattı, 15 bin kilometre yeni AC iletim hattı ve 40 yeni konvertör merkezi planlıyoruz. 2035 yılına kadar yeşil iletim altyapısına yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırım gerçekleştireceğiz. Bunun yanında enterkonneksiyon kapasitemizi artırarak Türkiye’yi bölgesel enerji ticaretinin merkezi haline getirmeyi amaçlıyoruz" dedi.

"2026 yılı adeta rüzgarın yılı olacak"

Yenilenebilir enerji yatırımlarında YEKA modelinin son derece başarılı sonuçlar verdiğine vurgu yapan Bayraktar, "Bugüne kadar toplam 7 bin 800 megavatlık YEKA yarışması gerçekleştirdik. Yeni model kapsamında 2024 ve 2025 yıllarında toplam 3 bin 800 megavatlık yeni kapasite tahsis ettik. Bu yarışmalara hem yerli hem de uluslararası yatırımcılar yoğun ilgi gösterdi. Önümüzdeki dönemde her yıl en az 2 bin megavatlık YEKA yarışmaları düzenlemeye devam edeceğiz. Bu program vesilesiyle bu yıl yapmayı planladığımız YEKA yarışmalarımıza ilişkin de birkaç detayı sizlerle paylaşmak istiyorum. 2026 yılı adeta rüzgarın yılı olacak. Zira YEKA yarışmalarının bin 500 megavatlık kısmı rüzgâr olacak. Önümüzdeki dönemin en stratejik başlıklarından biri de deniz üstü yani offshore rüzgâr enerjisi olacaktır. Ülkemiz bu alanda çok önemli bir potansiyele sahiptir. Bakanlık olarak Saros Körfezi, Gökçeada, Bozcaada ve Edremit açıklarında dört ayrı offshore saha belirledik. İzin süreçlerinin tamamlanmasının ardından Türkiye’nin ilk deniz üstü rüzgâr YEKA yarışmasını gerçekleştireceğiz. 2035 yılına kadar offshore rüzgârda 5 gigavatlık kapasite hedefliyoruz" şeklinde konuştu.

"İletim altyapımız ve yerli sanayimizle çok daha güçlü bir Türkiye inşa ediyoruz"

Türkiye artık enerjide yalnızca tüketici değil; oyun kurucu bir ülke olduğunu kaydeden Bayraktar, "Doğal gazda merkez ülke olma hedefimiz, yenilenebilir enerjide üretim gücümüz, nükleer yatırımlarımız, enterkonneksiyon hatlarımız, iletim altyapımız ve yerli sanayimizle çok daha güçlü bir Türkiye inşa ediyoruz. Bunu inşa ederken önümüzdeki dönem için merkezinde elektrikleşme olan yeni bir enerji mimarisi üzerinde çalışıyoruz. Önümüzdeki aylarda kamuoyumuzla paylaşacağımız bu yeni program ile daha dirençli, daha esnek ve dijitalleşen yeni bir enerji altyapısı hedefliyoruz. Enerji politikalarımızı günümüz şartlarıyla uyumlu hale getiriyoruz. Hürmüz örneğinde olduğu gibi ortaya çıkabilecek krizlere karşı da dirençli bir yapı amaçlıyoruz. Bu kapsamda kasım ayında ülkemizde düzenlenecek BM İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı COP31 büyük bir önem taşıyor. Rüzgârdan güneşe, nükleerden enerji verimliliğine kadar birçok başlıkta iddialı hedeflerle Antalya’dan dünyaya önemli mesajlar vereceğiz. Yeni enerji mimarimiz ile uyumlu olacak şekilde iş birliği fırsatlarını değerlendirecek, çeşitli anlaşmalara imza atacağız" değerlendirmesinde bulundu.

Bayraktar, 2017 yılında Emine Erdoğan’ın sıfır atık inisiyatifinin küresel bir markaya dönüştüğünü ve enerji verimliliğinde de önemli bir yer tuttuğunu dile getirdi. Bakanlık olarak enerji verimliliğinde, önce ulusal ardında da uluslararası bir farkındalık oluşturmak istediklerini belirten Bayraktar, "Bu kapsamda enerji verimliliği ile sıfır atık yaklaşımını ortak bir toplumsal dönüşüm vizyonunda buluşturacak Sıfır Atık Festivali’ni hayata geçiriyoruz. Saygıdeğer Hanımefendi’nin himayelerinde, Bakanlığımız ve Sıfır Atık Vakfı’nın iş birliğinde gerçekleştireceğimiz festivalin teması ‘Enerjide Verimlilik, Gelecekte Dönüşüm’ olacak" dedi.

Programa Bakan Bayraktar’ın yanı sıra TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Mustafa Varank, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (İRENA) Genel Direktörü Francesco La Camera, TÜREB Başkanı İbrahim Erden ve birçok sektör temsilcisi yer aldı.

Program, Bakan Bayraktar’ın konuşmasının ardından Türkiye’de yenilenebilir enerjinin geleceği ve yenilenebilir enerjideki yeni yatırım fırsatlarını ele alan oturumlarla devam etti.