Trump'ın 15 Mayıs'a dek sürecek Çin temaslarının, yarın sabah Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in kendisi onuruna Büyük Halk Salonu'nda düzenleyeceği resmi karşılama töreniyle başlaması, iki liderin baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından "Cennet Tapınağı"na kültürel bir ziyaret gerçekleştirmesi bekleniyor. Tarihi zirvenin ilk gününün, Xi'nin Trump ve Amerikan heyeti onuruna vereceği devlet yemeğiyle sona ereceği belirtiliyor. Trump'ın Cuma günü Xi ile birlikte katılacağı "ikili çay toplantısı" ve çalışma öğle yemeğinin ardından Washington'a dönmesi bekleniyor.

İran eksenli gelişmelerin masaya yatırılması öngörülüyor

İkinci başkanlık döneminin en kritik diplomatik temaslarından biri olarak görülen 3 günlük Çin ziyaretinde Trump'ın gündemini ikili ticaret, İran savaşı ve Orta Doğu'daki gelişmelerin oluşturması öngörülüyor. Diplomatik kaynaklara göre görüşmelerde, özellikle İran ile devam eden çatışmalar ile ABD'nin Çin'den beklentileri ve Pekin'in İran politikaları gibi konuların ele alınması bekleniyor. Ayrıca iki ülke arasındaki ticaret dengesi, tedarik zinciri güvenliği, karşılıklı gümrük tarifeleri, ABD'nin Tayvan'a yönelik silah satışları ve yapay zeka ile çip üretimi gibi yüksek teknoloji alanlarındaki stratejik rekabet ve işbirliği fırsatlarının da masaya yatırılacağı belirtiliyor.

Ziyaret tarihi önem taşıyor

Trump'ın Çin ziyareti, 9 yıl aradan sonra bir ABD başkanının Çin'e gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret olması nedeniyle tarihi bir önem taşıyor. 2017 yılında ilk başkanlık döneminde Çin'i ziyaret eden Trump, Çin Devlet Başkanı Xi ile bir araya gelmişti. Trump ve Xi, geçen yıl ekim ayında ise Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi marjında ikili bir görüşme gerçekleştirmişti.

İran’a karşı başlatılan saldırganlığı "vahşet için bahaneler uyduran profesyonel yalancılar ile vatanlarını ve insan onurunu yalnızca kendi güçlerine ve kararlılıklarına güvenerek savunan gururlu bir halk arasındaki bir savaş" olarak niteleyen Bekayi, "Bu, kararları ahlaki tavizlerin gölgesinde kalanlarla, vicdanı rahat bir şekilde hareket edenler arasındaki bir savaştır. Bu, insanlığın geleceği için belirleyici bir mücadeledir. Medeniyetin zorlukla kazanılmış başarılarının, insan haklarının, hukukun üstünlüğünün ve temel ahlakın, hayatta mı kalacağına yoksa silinip mi gideceğine karar verecektir" ifadelerini kullandı.

"Seçim sizin, tarih yaşananları hatırlayacak"

İnsanlığın seçim yapmak zorunda olduğunu vurgulayan Bekayi, "Baskı, yalan ve gasp yoluyla hüküm süren modern köle efendileri, kibirli, zorba ve hesap vermeyenler tarafından yönetilen bir dünyayı kabul mü edeceğiz? Yoksa saygı, adalet, barış ve insan onuruna dayanan bir dünyayı mı savunacağız?" diye sordu. İnsanlık vicdanının henüz ölmediğini hatırlatan Bekayi, "Ancak böyle zamanlarda sessizlik, kötülükle suç ortaklığıdır. Barbarlık ve tahakküm yolunu reddediyorsanız, dünya kanunsuzluk ve esaret uçurumuna sürüklenmeden önce konuşacak, harekete geçecek ve tarihin doğru tarafında yer alacak ahlaki cesareti bulun. Seçim sizin. Tarih yaşananları hatırlayacak" dedi.

Pakistan’ın ara buluculuğu konusunda şüpheleri olup olmadığı sorusuna Trump, "Hayır, harikalar. Bence Pakistanlılar harikaydı. Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı ve Başbakanı kesinlikle harikaydı" dedi.

"Çok heyecan verici bir ziyaret olacak"

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’e İran savaşı konusundaki mesajının ne olduğu sorusuna Trump, "Bu konuyu uzun uzun konuşacağız. Dürüst olmak gerekirse, onun nisbeten iyi davrandığını düşünüyorum. Ablukaya bakın, hiçbir sorun yok. (Çin) Petrolün büyük kısmını o bölgeden alıyor. Hiçbir sorun yaşamadık. Kendisi benim dostum ve anlaştığımız biri oldu. Bence iyi şeyler olacağını göreceksiniz. Bu çok heyecan verici bir ziyaret olacak. Çok sayıda iyi şey yaşanacak" dedi.

"İran konusunda herhangi bir yardıma ihtiyacımız olduğunu düşünmüyorum"

ABD Başkanı Donald Trump, İran konusunda Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in yardımına ihtiyacı olmadığını düşündüğünü ifade ederek, "Hayır, İran konusunda herhangi bir yardıma ihtiyacımız olduğunu düşünmüyorum. Bir şekilde kazanacağız. Barışçıl yoldan ya da başka türlü kazanacağız" ifadelerini kullandı.

"Petrol patlaması yaşayacaksınız"

İran ile ateşkeste kırmızı çizginin ne olacağı sorusuna Trump, "Bunu düşüneceğiz. Ama onların ordusunu çok ağır bir şekilde yendik. Bu iş artık bitti. Abluka son derece etkili. Yüzde 100 etkili oldu. Öyle ya da böyle, her şey çok iyi sonuçlanacak. Bence o kadar çok petrolünüz olacak ki, daha önce hiç görmediğiniz kadar büyük bir petrol patlaması yaşayacaksınız" ifadelerini kullandı.

"Biz oyun oynamayız. Onlar nükleer silaha sahip olamayacaklar"

Petrol fiyatlarındaki yükselişin İran Savaşı öncesinde öngördüğünden düşük kaldığına dikkat çeken Trump, "Dün petrol 99 dolardı. Düşündüğünüz zaman, bu razı olunacak bir şey. Durum çok basit, İran'ın nükleer silaha sahip olması söz konusu değil. Biz oyun oynamayız. Onlar nükleer silaha sahip olamayacaklar" dedi.

"Amerika’nın altın çağını göreceksiniz"

Savaşın sona ermesiyle birlikte petrol fiyatlarının hızla düşeceğini ve borsanın adeta patlama yapacağını söyleyen Trump, "Açıkçası Amerika’nın altın çağını göreceksiniz. Bunu şimdiden görüyorsunuz. Petrol yüklü yüzlerce gemi, dışarı çıkmayı bekliyor. Onlar çıkar çıkmaz, büyük bir petrol akışı yaşanacak ve enflasyon ciddi bir şekilde düşecek" dedi.

"Ukrayna’daki savaş sona çok yaklaştı"

Trump, Ukrayna savaşına ilişkin bir soru üzerine, "Bence sona çok yaklaştı. Ukrayna’daki savaş sona çok yaklaştı" dedi.
Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile arasında Rusya’nın Donbas’ı alması konusunda bir anlaşma olup olmadığı sorusuna, "Hayır" cevabını verdi.
Trump, "İran ile bir anlaşma yapacak mısınız" şeklindeki bir soruya cevabında, "Yapabiliriz, olabilir. Ama İran konusunda herhangi bir yardıma ihtiyacımız olduğunu düşünmüyorum. İranlı liderler ya doğru olanı yapacaklar, ya da biz bu işi sonuna kadar götüreceğiz" dedi.

Amerikan halkının İran savaşını anladığını savundu

İran savaşının oluşturduğu enflasyon ve Amerikan halkının gıda fiyatları hakkındaki endişelerine ilişkin bir soru üzerine Trump, "Her Amerikalı bunu anlıyor. Bir anket yapıldı ve yaklaşık yüzde 85 bunu anlıyor. İnsanlar, İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağını anlıyor" dedi.
Trump, savaşın bitmesiyle enflasyonun düşeceğini ve ABD’nin "hiç görmediği bir altın çağ" yaşayacağını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’daki bir etkinlik sırasında kameralar önünde uyukladı. Trump’ın uykulu anları, Oval Ofis’te ABD’li kadınları daha fazla çocuk sahibi olmaya teşvik etmeyi amaçlayan kampanya kapsamında hazırlanan yeni bir internet sitesinin duyurusunun yapıldığı etkinlik sırasında kameralara yansıdı. Etkinlikteki diğer katılımcılar konuşma yaparken ABD Başkanı’nın gözlerini kısa bir süreliğine kapattığı görüldü.

Etkinlik sırasında ofiste Medicare ve Medicaid Hizmetleri (CMS) Direktörü Dr. Mehmet Öz, Cumhuriyetçi Senatör Katie Britt, ABD Sağlık Bakanı Yardımcısı Dorothy Fink ve diğer davetliler de bulunuyordu. ABD kamuoyunda Trump’ın benzer durumları son dönemde daha sık yaşadığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

İran basını, Tahran yönetiminin ABD’nin savaşı sona erdirmeye yönelik teklifini kabul etmediğini bildirdi. Resmi İran televizyonunda yer alan haberlere göre; ABD’nin teklifini "teslimiyet" olarak nitelendiren Tahran yönetimi, bunun yerine "ABD’den İran’a savaş tazminatı ödenmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tamamen kabul edilmesi, yaptırımların kaldırılması ve el konulan İran varlıklarının iade edilmesi" talebinde bulundu. Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı ise, İran’ın yanıtında ABD'yi "Deniz ablukasını sona erdirmeye, daha fazla saldırı olmayacağına dair garanti sağlamaya ve İran petrol satışlarına yönelik ABD yasağını kaldırmaya" çağırdığı aktarıldı.

"İran’da hiç kimse Trump’ı memnun etmek için plan yapmıyor"

ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran yönetiminin yanıtını "kabul edilemez" olarak nitelendirmesini değerlendiren İranlı bir yetkili ise, "Trump’ın cevabı hiçbir şeyi değiştirmiyor. Eğer mutsuzsa, bu daha da iyi. İran’da hiç kimse Trump’ı memnun etmek için plan yapmıyor. Müzakere ekibi planları sadece İran halkı için hazırlıyor. Trump gerçeklerden hoşlanmıyor; bu yüzden İran'a karşı sürekli yeniliyor" açıklamasında bulundu.

Trump, İran’ın yanıtını beğenmediğini açıklamıştı

İran, ABD’nin savaşı sona erdirmeye yönelik son teklifine verdiği yanıtı Pakistan üzerinden ABD’ye iletmişti. ABD Başkanı Donald Trump ise, İran’ın yanıtını incelediğini belirterek, "İran'ın sözde ‘temsilcilerinden’ gelen cevabı az önce okudum. Hiç hoşuma gitmedi. Kesinlikle kabul edilemez" açıklamasında bulunmuştu.

Trump, Obama'nın başkanlık döneminde İran'a yüklü miktarda finansal kaynak aktarıldığını öne sürerek, "Yüz milyarlarca dolar ve 1,7 milyar dolar nakit para Tahran'a uçaklarla gönderildi, onlara adeta gümüş bir tepside sunuldu. Washington DC, Virginia ve Maryland'deki her banka boşaltıldı. O kadar çok paraydı ki ulaştığında İranlılar bununla ne yapacaklarını bilemediler. Hiç böyle para görmemişlerdi ve bir daha da görmeyecekler" ifadelerini kullandı.

Eski Başkan Obama ve Biden'a sert eleştiri

Trump, İran'ın bu dönemde önemli bir fırsat yakaladığını belirterek, eski başkan Obama'ya hakaret etti. ABD Başkanı, aynı zamanda eski ABD Başkanı Joe Biden'a yönelik sert eleştirilerini de sürdürerek, "Para uçaktan valizler ve çantalarla indirildi. İranlılar şanslarına inanamadı. Nihayet zayıf ve ‘aptal' bir Amerikan Başkanı şeklinde en uygun fırsatı bulmuşlardı. Obama felaket bir liderdi ama uykulu Joe Biden kadar kötü değildi" dedi.

ABD Başkanı, ABD ile İran arasında yıllardır süregelen siyasi krize dikkat çekerek, "47 yıldır İranlılar bizi oyalıyor, bekletiyor, yol kenarı bombalarıyla askerlerimizi öldürüyor, protestolara saldırıyorlardı. Yakın zamanda 42 bin masum, silahsız protestocuyu öldürdüler. Bize gülüyorlardı. Artık gülemeyecekler" dedi.

Netanyahu, ABD ve İsrail'in şu anda ateşkesin yürürlükte olduğu süreçte temel hedeflerinin söz konusu uranyum stoklarının ve tesislerin ortadan kaldırılması, İran'ın balistik füze programının durdurulması ve "İran'ın bölgedeki vekil güçlerinin etkisiz hale getirilmesi" olduğunu belirtti. İran'ın hala askeri anlamda önemli kapasitelere sahip olduğunu savunan Netanyahu, "Daha yapılacak çok iş var. Kapasitelerini büyük ölçüde azaltmış olsak da İran hala çeşitli imkanlara sahip" dedi.

"Trump, oraya gitmek istediğini söyledi"

Netanyahu ayrıca, İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasının mümkün olduğunu öne sürerek, ABD Başkanı Donald Trump'ın da kendisine "oraya gitmek istediğini" söylediğini aktardı.
İran basını geçtiğimiz saatlerde Tahran yönetiminin Pakistan aracılığıyla ABD'nin savaşın sona erdirilmesine yönelik teklifine yanıt verdiğini duyurmuştu. Ancak söz konusu yanıtın içeriğine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

İspanya Sağlık Bakanlığı, sağlık yetkililerinin son kontrolleri yapmak ve yolcuları gemiden tahliyesine başlamak üzere sabah saatlerinde İspanya’ya bağlı Kanarya Adaları’nda bulunan Tenerife'deki Granadilla Limanı’na demirleyen gemiye çıktığını belirtti.

Gemiden ilk olarak İspanya vatandaşları, beşer kişilik gruplar halinde küçük teknelerle karaya çıkarılacak ve otobüslere bindirilerek yerel havaalanına nakledilecekler. Yetkililer, yolcuların askeri uçakla başkent Madrid'e götürüleceklerini ve halkla hiçbir temaslarının olmayacağını açıkladı.

Gruplar halinde tahliye edilecekler

İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia, yaptığı açıklamada, yolcuların kendilerine tahsis edilen tahliye uçağı gelene kadar gemiden ayrılmayacaklarını belirterek, Hollandalı yolcuların gemiden ayrılacak bir sonraki grup olacağını ve bu uçağın Almanya, Belçika ve Yunanistan'a giden yolcuları da taşıyacağını söyledi.

Bakan Garcia, daha sonra ise gemiden Türkiye, Fransa, İngiltere ve ABD'den gelen yolcuların tahliye edileceğini ifade etti.
Bakan Garcia, en son tahliye edilecek grubun Avustralya, Yeni Zelanda ve diğer Asya ülkelerinin vatandaşları olduklarını belirterek, söz konusu 6 kişiyi taşıyacak uçağın yarın öğleden sonra Tenerife’ye varmasının beklendiğini açıkladı.
Öte yandan, 30 mürettebat gemide kalacak ve Hollanda’ya doğru seyredecek.

Kamusal kutlamalar ise tamamen iptal edildi

Ülke genelinde yapılan bazı geçit törenlerinde askeri araçlar yer alsa da bunların çoğunun modern ekipmanlar yerine İkinci Dünya Savaşı dönemine ait araçlar olduğu görüldü. Bazı törenler ve kamusal kutlamalar ise tamamen iptal edildi. Kamu güvenliğini sağlama gereğini gerekçe göstererek Rus başkentindeki tüm mobil internet erişimi ve kısa mesaj hizmetlerine kısıtlamalar getirildi.

"Onun gerçek tarihini ve gerçek kahramanlarını korumak bizim için bir onur meselesidir"

Rusya Devlet Başkanı Putin, Sovyetler Birliği'nin Zaferi'nin 81. yıl dönümünü simgeleyen askeri geçit töreninde yaptığı konuşmaya, "Sizi Zafer Günü dolayısıyla kutluyorum; bu bizim kutsal, ilham verici ve en önemli bayramımızdır" ifadeleriyle başladı.
Rusya'nın çıkarlarını ve geleceğini koruyacaklarını belirten Putin, "Zafer askerlerinin mirasını ve kalıcı değerlerini onurlandırıyoruz. Anavatanımıza bağlılık tüm ülkemizi, Rusya'nın tüm halklarını birleştiriyor ve Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın anısını, onun gerçek tarihini ve gerçek kahramanlarını korumak bizim için bir onur meselesidir. Sovyet halkının kahramanlığını ve Nazizmin yenilgiye uğratılmasını mümkün kılan belirleyici katkının onlara ait olduğunu her zaman hatırlayacağız. Onlar ülkelerini ve tüm dünyayı kurtardılar, mutlak ve acımasız kötülüğe son verdiler ve Nazi Almanyası'na teslim olmuş ve onun suçlarının itaatkar ortakları haline gelmiş ulusların egemenliğini yeniden tesis ettiler" diye konuştu.

Rus lider, "Askerlerimiz, Avrupa halklarının özgürlüğü ve onuru adına muazzam kayıplar verdi ve büyük fedakârlıklar yaptı. Onlar cesaretin ve asaletin, metanetin ve insanlığın somutlaşmış hâli oldular ve büyük bir Zafer'in görkemli şanıyla taçlandılar. 22 Haziran 1941, tarihimizdeki en trajik ve en hüzünlü tarihlerden biridir. Bu yıl Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın başlangıcının 85. yılıdır. Naziler, Sovyetler Birliği'ne haince saldırdı, ülkeyi ve onun geniş kaynaklarını ele geçirmeyi, kültürünü ve tarihi mirasını tamamen yok etmeyi ve nihayetinde tüm çok uluslu Sovyet halkını yok etmeyi, köleleştirmeyi ve soykırıma uğratmayı planlıyorlardı" ifadelerini kullandı.

"Rusya uğruna hayatını veren herkesin önünde başlarımızı eğiyoruz"

Sovyetler Birliği'ni yok etmek için Avrupa'nın dört bir yanından güçler toplandığına vurgu yapan Putin, "Nazi stratejistleri görünüşe göre her şeyi titizlikle hesaplamıştı. Tek bir şey dışında: Rus karakteri olarak bilinen şeyi ve Sovyet halkının ruh gücünü. Bu nitelikler Anavatanımız için en zor zamanlarda en açık şekilde ortaya çıkar. Halkımız düşmana karşı bir duvar gibi durdu ve Anavatana bağlılığın milyonlarca insanı birleştirebilen en yüksek ahlaki gerçek olduğunu kanıtladı. Askerlerin, denizcilerin ve subayların eşsiz direncini; halk milislerinin, partizanların ve yeraltı direniş savaşçılarının özverili bağlılığını; ayrıca iç cephenin, bilimin, sanayinin ve tarım çalışanlarının büyük çabalarını hatırlıyoruz" şeklinde konuştu.

Cephelerin birleştiğini belirten Vladimir Putin, "Halkın gerçek vatanseverliği, cesareti ve fedakarlığı onları düşmanın üstüne çıkardı, onlara güç verdi ve Zafer'e olan inançlarını pekiştirdi. Zafer büyük bedellerle kazanıldı, derin acılar çekilerek elde edildi ve sonunda başarıldı! Bütün bunlar aile hikâyelerinde, çocuklarımızın, torunlarımızın ve torun çocuklarımızın kalplerinde yaşamaya devam ediyor. Savaşta hayatını kaybedenlerin, işgal altında ve esaret altında işkence görenlerin, kuşatma altındaki Leningrad'da ve diğer çevrelenmiş şehir ve kasabalarda açlıktan ölenlerin önünde başlarımızı eğiyoruz. Anavatan, Rusya uğruna hayatını veren herkesin önünde başlarımızı eğiyoruz. Oğulların ve kızların, babaların ve annelerin, büyükbabaların ve büyük büyükbabaların, eşlerin, kardeşlerin, akrabaların ve dostların anısı önünde başlarımızı eğiyoruz" dedi.

"Muzaffer neslin büyük başarısı bugün özel askeri operasyonun görevlerini yerine getiren askerlere ilham veriyor"

Konuşmasının ortasında törendekileri bir dakikalık saygı duruşuna davet eden Putin, daha sonra sözlerine devam etti. Rusya Devlet Başkanı, "Muzaffer neslin büyük başarısı bugün özel askeri operasyonun görevlerini yerine getiren askerlere ilham veriyor. Onlar, tüm NATO bloğu tarafından silahlandırılan ve desteklenen saldırgan bir güçle karşı karşıya bulunuyor. Buna rağmen kahramanlarımız ilerliyor. Rus askerlerinin yanında işçiler, tasarımcılar, mühendisler, bilim insanları da bulunuyor. Onlar seleflerinin geleneklerini sürdürüyor ve modern savaş deneyiminden yararlanarak gelişmiş ve benzersiz silah modelleri oluşturuyor ve bunların seri üretimini başlatıyorlar. Ancak ekipmanlar ve savaş yöntemleri nasıl değişirse değişsin, değişmeyen bir şey vardır: ülkenin geleceğini belirleyen halktır; askerler ve fabrika işçileri, tarım emekçileri, silah tasarımcıları ve savaş muhabirleri, doktorlar ve öğretmenler, kültür insanları ve din adamları, gönüllüler, girişimciler ve hayırseverler. Rusya'nın tüm vatandaşları Başarının anahtarı bizim manevi gücümüz, cesaretimiz ve yiğitliğimiz, birliğimiz ve her şeye dayanma ve tüm zorlukların üstesinden gelme yeteneğimizdir" diye konuştu.
Ortak bir hedeflerinin olduğuna vurgu yapan Putin, "Herkes Zafer'e kişisel bir katkı sunuyor. Zafer hem savaş alanında hem de cephe gerisinde şekilleniyor. Davamızın haklı olduğuna kesinlikle inanıyorum! Biz birlikteyiz! Zafer her zaman bizimdi ve her zaman bizim olacak! Muzaffer halka şan olsun! Gazilere şan olsun! Rusya Silahlı Kuvvetleri'ne şan olsun! Bayramınız kutlu olsun! Zafer Günü kutlu olsun! Yaşasın" ifadelerini kullandı.
Kızıl Meydan'daki törenin ardından Putin, diğer liderlerle birlikte Meçhul Asker Anıtı'na çelenk bıraktı ve ardından Kremlin'de bir resepsiyona katıldı.

İran basınının Bender Abbas’taki saha incelemelerine dayandırdığı haberinde, İran Silahlı Kuvvetleri ile düşman unsurlar arasında yaşanan karşılıklı çatışmalar sırasında adada ki Behmen İskelesi’nin ticari bölümlerinin bir kısmının hedef alındığı bildirildi.
Ayrıca söz konusu olayın ardından farklı iddialar gündeme gelirken, İsrailli kaynaklar, İsrail basınına İran’daki patlamalara ilişkin açıklama yaptı. Kaynaklar, Tel Aviv yönetiminin İran'da meydana gelen patlamalarla bağlantısı olmadığını öne sürdü. Bazı kaynaklar ise Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait savaş uçaklarının iskeleyi hedef aldığı iddiasında bulundu.

Ghebreyesus, önceki hantavirüs salgınlarında insandan insana bulaşmanın yalnızca "uzun süreli yakın temas" durumlarında görüldüğünü ve bu vakada da durumun böyle olduğunu söyledi. Ghebreyesus, "İlk vaka, 6 Nisan'da belirti göstermeye başlayan ve 11 Nisan'da gemide hayatını kaybeden bir erkekti. Numune alınmadı ve belirtiler, diğer solunum yolu hastalıklarına benzediği için başlangıçta hantavirüsten şüphelenilmedi" şeklinde konuştu.
DSÖ yetkilisine göre hayatını kaybeden yolcunun eşi, gemi Saint Helena'ya yanaştığında karaya çıktı ve kendisinde de belirtiler görüldü. Kadının durumu, 25 Nisan'da Güney Afrika'nın Johannesburg kentine yaptığı uçuş sırasında ağırlaştı ve ertesi gün hayatını kaybetti. Ghebreyesus, Güney Afrika'da alınan numunelerin vakanın hantavirüs olduğunu doğruladığını söyledi.

"Daha fazla vaka ortaya çıkabilir"

Ghebreyesus, DSÖ'nün yolcularla temas etmiş olabilecek ve semptom gösteren başka kişiler bulunduğu iddialarından haberdar olduğunu ve ilgili makamlarla temas halinde olduklarını açıkladı. DSÖ Genel Direktörü, hastalığın kuluçka süresinin altı haftaya kadar çıkabildiğini ifade ederek ilerleyen dönemde daha fazla vaka ortaya çıkabileceğine işaret etti.

Ghebreyesus, hastalığın ciddi olmasına rağmen "halk sağlığı açısından risk seviyesinin düşük" olarak değerlendirildiğini de sözlerine ekledi.

Kanarya Adaları halkı için risk düşük

Pazartesi günü İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'den gemiyi kabul etmesini istediğini ve Sanchez'in bunu kabul ettiğini söyleyen Ghebreyesus, geminin şu anda İspanya'ya bağlı Kanarya Adaları'na doğru ilerlediğini söyledi. DSÖ Genel Direktörü, "İspanya'nın bu riski yönetme kapasitesine güveniyoruz ve bunu yapmaları için kendilerine destek veriyoruz" dedi.

Ghebreyesus ayrıca, hantavirüsün ada halkı için oluşturduğu riski düşük olarak değerlendirdiklerini söyledi. DSÖ yetkilisi, halen gemide bulunan tüm yolculardan kamaralarında kalmalarını istediğini, semptom gösteren kişilere ise derhal izolasyona girme talimatı verildiğini açıkladı.

Virüse yakalanan çiftin, virüs taşıyan farelerin bulunduğu alanları gezdiklerini söyledi

Ghebreyesus, salgının başlangıcına ilişkin incelemelerin devam ettiğini ancak gemide görülen ilk iki vakanın görüldüğü çiftin, Arjantin'deki bir kuş gözlem gezisine katıldığını ve bu virüsü taşıyan farelerin görüldüğü yerleri ziyaret ettiklerinin belirlendiğini söyledi. Ghebreyesus ayrıca, DSÖ'nün çiftin hareketlerine ilişkin daha fazla bilgi elde edebilmek üzere Arjantinli yetkililerle çalıştığını açıkladı.

"Bu Covid ya da influenza değil, çok farklı şekilde yayılıyor"

Basın toplantısında söz alan bulaşıcı hastalık epidemiyologu Maria van Kerkhove, yetkililerin MV Hondius gemisindeki herkesin maske takmasını istediğini açıkladı. Van Kerkhove, hasta olduğundan şüphelenilen kişilerle temas eden ya da onların bakımını üstlenen kişilerin de koruyucu ekipman kullanması gerektiğini söyledi. Hantavirüsün ancak yakın insan teması yoluyla bulaştığını vurgulayan Kerkhove, "Bu Covid ya da influenza değil. Çok farklı bir şekilde yayılıyor" ifadelerini kullandı.

"Bu, Covid pandemisinin başlangıcı değil"

Kerkhove, basın toplantısında hantavirüs salgını ile Covid-19'un başlangıç günleri ile farkın ne olduğu sorusuna, "durumun altı yıl önceki ile aynı olmadığı" şeklinde cevap verdi. Kerkhove, "Burada çok net olmak istiyorum. Bu SARS-CoV-2 değil. Bu, Covid pandemisinin başlangıcı değil. Bu, gemide gördüğümüz bir salgın" ifadelerini kullandı.

Kerkhove, hantavirüsün koronavirüs ile aynı şekilde yayılmadığını ve ancak "yakın temas" ile bulaştığını söyledi.

Yeni kitapta, sözde "savaş turizmi" ile şehre hakim noktalardaki Sırp mevzilerine gelen sapkın yabancıların "en güzel kadını kimin öldüreceği" konusunda birbiriyle yarıştıkları yer aldı. Kitaba göre, varlıklı silah meraklıları, 1992 ile 1996 yılları arasında "insan safarisi" organizasyonunun bir parçası olarak, Saraybosna’daki orta yaşlı kadınları öldürmek için Sırp bağlantılarına 80 bin Alman markı (o dönemde yaklaşık 53 bin dolar) para ödüyordu. Kitaba göre genç kadınları vurmanın bedeli 95 bin marka, hamile kadınları vurmanın bedeli ise 110 bin Alman markın (72 bin dolar) kadar yükseliyordu.
Kitapla ilgili basına konuşan Margetic, söz konusu iddiaların 1996 yılında öldürülen Bosnalı istihbarat görevlisi Nedzad Ugljen tarafından ölmeden önce kendisine anlatılanlar ve teslim edilen belgelere dayandığını kaydetti. Margetic, "Ugljen ayrıca yabancıların en güzel kadınları vurmak için birbirleriyle yarıştığını da yazmıştı" ifadelerini kullandı.
Bosnalı Sırp milislerle yaptığı görüşmeye ilişkin Ugljen, "Birçoğu bana, ateş edenler arasında bir Avrupalı Kraliyet ailesi mensubunun da bulunduğunu anlattı. Buraya helikopterle geldiğini, Saraybosna yakınlarında Vogosca’da kaldığını ve çocuklara ateş etmek istediğini anlattılar" dedi.

"Faaliyetler güvenlik servisleri tarafından yürütülüyordu"

Saraybosna’da "insan safarisine" katılan yabancılar ödemeyi şehri kuşatma altında tutan Sırp güçlerine yapmış olsa da, bu sapkın organizasyona ilişkin fikrin Sırbistan’da değil Hırvatistan’da ortaya çıktığı ve bu işin 1990’lı yıllardaki savaşlardan önce Hırvatistan’daki Yugoslav istihbarat servislerinde çalışan Zvonko Horvatincic ile bağlantılı olduğu da belirtildi.

Margetic, "Yabancıların da işin içinde olması nedeniyle bu faaliyetler, güvenlik servisleri tarafından yürütülüyordu. Saraybosna’daki kuşatma başladıktan sonra 1992 yılı yazında zengin İtalyanlar, Horvatincic’e oraya gitmelerinin mümkün olup olmadığını sordular" şeklinde konuştu.

Bosnalı istihbarat görevlisi Ugljen, Bosnalı Sırp milislerle görüşmüştü ve iddialara göre Saraybosnalı sivillere ateş edenler arasında Avrupalı bir kraliyet ailesi mensubu da bulunuyordu.

İtalya’da soruşturma başlatılmıştı

İtalya’daki Milano Savcılığı, geçtiğimiz yıl Bosna Savaşı sırasında keskin nişancı tüfeğiyle "insan avı" için Saraybosna’ya giden İtalyan vatandaşlarının belirlenmesi için soruşturma başlatmıştı. Soruşturma, İtalyan araştırmacı yazar Ezio Gavazzeni’nin "Almanlar, Fransızlar, İngilizler ve Batı dünyasının tamamından varlıklı insanlar, sivillere ateş etmek için büyük paralar ödeyerek oraya gidiyordu" şeklindeki iddiasının ardından açılmıştı.

Keskin nişancı turizmine katılan İtalyan vatandaşlarının tespiti için başlatılan soruşturma kapsamında, Şubat ayında 80 yaşındaki eski bir kamyon şoförü hakkında inceleme başlatılmıştı. Şahıs, birden fazla cinayetteki rolüne ilişkin suçlamalarla karşı karşıya bulunuyor.
Kuşatma altındaki Saraybosna’daki kan dondurucu eyleme, Rusya, ABD, Kanada ve birçok Avrupa ülkesinden de katılanların olduğu öne sürülüyor.

ABD’li eski deniz piyadesi, uluslararası mahkemeye ifade vermişti

ABD’li eski deniz piyadesi John Jordan’ın 2007 yılında Hollanda’nın Lahey kentindeki uluslararası mahkemede verdiği ifade de Saraybosna’daki insan safarisine ilişkin iddiaları destekler nitelikteydi. Saraybosna’daki kuşatma sırasında Birleşmiş Milletler (BM) itfaiye görevlisi olarak görev yapan Jordan, savaş sırasında şahit olduğu sahneleri mahkemeye anlatmıştı.

Jordan ifadesinde, "Eğer bir yetişkin ve bir çocuk birlikte yürüyorsa, vurulan çocuk oluyordu. Eğer bir aile yürüyorsa, en küçük çocuk hedef alınıyordu. Genç kızlardan oluşan bir grubun içinde ise vurulan, en çekici görünen oluyordu" demişti.
Jordan ayrıca, yerli rehberlerin Sırp Cumhuriyeti ordusu kontrolündeki mevzilere silahlı yabancılar getirdiklerini gördüğünü de anlatmış ancak bunların ateş açtıkları bir anı doğrudan görmediğini söylemişti.

Dehşeti "Sarajevo Safari" ortaya çıkarmıştı

Batılı zenginlerin Bosna Savaşı sırasındaki dehşet verici "eğlencesi", 2022 tarihli "Sarajevo Safari" isimli belgesel filmine konu olmuştu. Korkunç katliamlardan yıllar sonra Slovenyalı yönetmen Miran Zupanic’in çektiği belgesel filminde ismini vermeyen görgü tanıkları, savaş sırasında yaşanan olaylara ilişkin detaylar paylaşmıştı. Sırp eski milisler ise bu suçlamaları reddetmiş ve Saraybosna kuşatması sırasında sözde "safari" organize edildiği iddialarını inkar etmişti.

Saraybosna’da bin 601’i çocuk toplam 11 bin 541 kişi ölmüştü

Saraybosna’da 5 Nisan 1992’de başlayan ve modern savaş tarihinin en uzun kuşatması kabul edilen Saraybosna kuşatması sırasında bin 601’i çocuk toplam 11 bin 541 kişi ölmüştü. Kuşatma sırasında en az 53 çocuk keskin nişancı ateşiyle öldürülmüş, çocukların en sık hedef alındığı yerler ise oyun parkları olmuştu.

İran'a müzakere çağrısında bulunan Merz, "Tahran müzakere masasına dönmeli, bölgeyi ve dünyayı rehin almaktan vazgeçmelidir. Hürmüz Boğazı'ndaki abluka sona ermelidir. Tahran nükleer silaha sahip olmamalıdır. Ortaklarımıza yönelik başka hiçbir tehdit veya saldırı olmamalıdır" dedi.

Trump, konuya ilişkin olarak sosyal medya hesabı üzerinden yayınladığı açıklamada ise, "İran, Özgürlük Projesi kapsamındaki gemi hareketleriyle bağlantılı olarak aralarında Güney Kore'ye ait bir kargo gemisinin de bulunduğu konuyla ilgisiz bazı ülkelere yönelik girişimlerde bulundu. Belki de artık Güney Kore'nin gelip bu misyona dahil olma vakti gelmiştir. Yedi küçük tekneyi, onların deyimiyle 'hızlı' tekneyi batırdık. Ellerinde kalan tek şey bu. Güney Kore gemisi dışında şu ana kadar Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerde herhangi bir hasar oluşmamıştır. Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine yarın sabah bir basın toplantısı düzenleyecek" dedi.

İran, ayrıca BAE'nin Fujairah kentine de dron saldırısı düzenledi. Fujairah Medya Ofisi, İran tarafından düzenlenen dron saldırısı sonucu kentteki petrol tesisinde "büyük bir yangın çıktığını" açıkladı.

Yeni düzenleme uluslararası hukuka göre hazırlanacak

Yeni düzenlemenin uluslararası hukuk ve komşu ülkelerin hakları gözetilerek hazırlanacağını vurgulayan Nikzad, "Hürmüz Boğazı’ndaki haklarımızdan vazgeçmeyeceğiz ve boğazdaki gemi trafiği, savaş öncesindeki gibi olmayacaktır. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki yeni yönetimi, petrol endüstrisinin millileştirilmesi kadar önemlidir" ifadelerini kullandı.

"Hürmüz Boğazı’nın yönetimi nükleer silahtan daha önemli"

Aynı ziyarette konuşan Meclis Bayındırlık Komisyonu Başkanı Muhammed Rıza Rızai ise Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin stratejik önemine dikkat çekerek, "Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin plan kapsamında, geçiş yapmak isteyen tüm gemilerin boğazdan geçiş izni talebinde bulunurken Basra Körfezi adını kullanmaları gerekmektedir. Bu plana göre, yakında yasaya dönüşecek olan düzenleme kapsamında, gemilerden alınan ücretlerin yüzde 30’u askeri altyapının güçlendirilmesi için, yüzde 70’i ise ekonomik kalkınma ve halkın geçimi için kullanılacaktır. Hürmüz Boğazı’nın yönetimi nükleer silahtan daha önemlidir" dedi.

Trump, AB menşeli araçların ABD’de üretilmesi durumunda herhangi bir gümrük vergisinin uygulanmayacağının altını çizerek, "Şu husus açıkça anlaşılmış ve kabul edilmiştir ki, eğer bu araçlar ABD’deki tesislerde üretilirse herhangi bir tarife uygulanmayacaktır" dedi.

ABD Başkanı, "Halihazırda birçok otomobil ve kamyon fabrikası inşa edilmekte olup, 100 milyar doların üzerinde yatırım yapılmaktadır. Bu, otomobil ve kamyon üretimi tarihinde bir rekordur. Amerikan işçileri tarafından istihdam edilecek bu tesisler yakında faaliyete geçecektir. Amerika’da bugün yaşananların bir benzeri daha önce görülmemiştir" ifadelerini kullandı.

Uşakov, Putin ve Trump'ın, Hürmüz Boğazı'ndaki krizi ele aldığını vurgulayarak, "Putin, Trump'ın İran'la ateşkesi uzatma kararının doğru bir karar olduğuna dikkat çekti. Bu, müzakereler için bir fırsat sağlayacak ve genel olarak durumun istikrara kavuşmasına yardımcı olacaktır. Aynı zamanda Rusya Devlet Başkanı, ABD ve İsrail'in yeniden güç kullanması durumunda bunun yalnızca İran ve komşuları için değil, tüm uluslararası toplum için de kaçınılmaz ve son derece vahim sonuçlar doğuracağına ve elbette muhtemel bir kara harekatının kabul edilemez ve tehlikeli bir adım olduğuna dikkat çekti" bilgilerini aktardı.

"Rusya, İran nükleer programı etrafındaki anlaşmazlıkları çözmeyi amaçlayan çeşitli öneriler sundu"

Uşakov, Rus görüşmede Rus tarafının krizin çözümünde her türlü diplomatik çabalara hazır olduğunun da vurgulandığını belirterek, "Rusya, krize barışçıl bir çözüm bulmak için diplomatik çabalara her türlü yardımı sağlamaya kararlıdır ve İran nükleer programı etrafındaki anlaşmazlıkları çözmeyi amaçlayan çeşitli öneriler sunmuştur. Bu amaçla, İran temsilcileri, Basra Körfezi ülkelerinin liderleri, İsrail ve elbette Amerikan müzakere ekibiyle temaslar aktif bir şekilde sürdürülecektir. Trump askeri harekatın tamamlanma aşamasının sonuçlarına ilişkin değerlendirme ve İran yönetiminin içinde bulunduğu zor duruma yönelik görüşmerini dile getirdi" dedi.

"Trump, Ukrayna'daki çatışmayı sona erdirecek bir anlaşmanın çok yakın olduğuna inanıyor"

Görüşmede Ukrayna'daki krizin de ele alındığını vurgulayan Uşakov, "Ukrayna krizinin çözümüne dair ABD Başkanı, çatışmanın hızla sonlandırılmasının önemine dikkat çekerek bunun için hazır olduklarını söyledi. Temsilcileri, hem Moskova hem de Kiev ile müzakerelerini sürdürecek. Trump, Ukrayna'daki çatışmayı sona erdirecek bir anlaşmanın çok yakın olduğuna inanıyor. Trump'ın talebi doğrultusunda Başkan Putin cephe hattındaki son gelişmelere ilişkin durumu aktardı. Rus birliklerinin stratejik konumları elinde tuttuğunu ve düşman saldırılarını geri püskürttüğünü söyledi. Ayrıca, 2025 yılının başından bu yana Rusya'nın Ukrayna'ya 20 binden fazla asker cenazesi teslim ettiğini söyledi. Hem Putin hem de Trump, Avrupalıların kışkırtması ve desteğiyle çatışmayı uzatma politikası yürüten Zelenskiy liderliğindeki Kiev rejiminin tutumuna dair benzer değerlendirmelerde bulundular. Rus lider, Kiev'in Rus topraklarındaki tamamen sivil hedeflere saldırarak açıkça terörist yöntemlere başvurduğunu doğrudan ifade etti" ifadelerini kullandı.

Ukrayna'da geçici ateşkes ihtimali

Yuri Uşakov, 9 Mayıs'ta Rusya'da 2. Dünya Savaşı galibiyeti çerçevesinde kutlanan Zafer Bayramı nedeniyle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, Ukrayna'ya karşı ateşkes ilan edebileceğine ilişkin düşüncesini de Trump'a aktardığını ekleyerek, "Başkanımız, özel askeri operasyonun hedeflerine her halükarda ulaşılacağını yeniden teyit etti. Ancak her şart altında bunun müzakerelerle sonuca bağlanabileceğini tercih ettiğini iletti. Trump, Rusya'nın geçtiğimiz Paskalya Bayramı ateşkesinden övgüyle bahsetti. Buna karşı Putin, Amerikalı mevkidaşına Zafer Günü kutlamaları için de ateşkes ilan etmeye hazır olduğunu bildirdi. Trump bu girişimi desteklediğini söyledi" bilgilerini aktardı.

Yuri Uşakov, liderlerin Rus-Amerikan ilişkilerini de ele aldığını söyleyerek, "Rus-Amerikan ilişkileri ile ilgili bölümde her iki taraf da ekonomi ve enerji sektörlerinde karşılıklı yarar sağlayacak projelerin büyük potansiyelinden bahsetti" dedi.

Merz, dün iki farklı açıklamasında ABD’yi İran üzerinden eleştirmişti. Merz, ilk açıklamasında, "ABD, İran yönetimi tarafından aşağılanıyor, küçük düşürülüyor" ifadelerini kullanmıştı. İkinci açıklamasında ise Merz, ABD ve İsrail’i İran konusundaki tutumları nedeniyle hayal kırıklığına uğradığını belirtmiş, "Evet bu konuda artık hayal kırıklığına uğradım ve bunun nedeni çok basit. Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail, en başından beri bu sorunun birkaç gün içinde çözüleceğini varsaymışlardı ve bugün anlamamız gereken şey, sorunun çözülmediğidir" demişti.